Si a semejanza de lo que se acostumbra en los Estados Unidos, donde cada año se honra a las buenas madres en la persona de una que haya sabido serlo en grado superlativo, nosotros concediéramos algún título, alguna condecoración, algún honor a la mujer que haya afinado en virtud el instinto de la maternidad, mucho me temo que tendríamos que concedérselo, antes que a ninguna otra de nuestros contemporáneas, a una maestra camagüeyana que no ha tenido hijos: la señorita Julieta Arango.
Julieta es maestra de kindergarten. También es una Arango, de los que acompañaron a Agramonte en la manigua: dos tíos suyos estuvieron en el rescate de Sanguily. A esos títulos de nobleza, —en lo humano hay también categorías, y aún estoy por creer que más verdaderas que las sociales—, añade el de saber soñar. Cuando un día entre los días se vio con la presidencia del Patronato de la Sala Luaces entre las manos, soñó en ampliarla, convirtiéndola en todo un Hospital Infantil. Ya era mucho atrevimiento el de aquellas maestras de Instrucción Pública que con sus míseros recursos en dinero, tiempo y energías mantenían para la niñez camagüeyana un oasis salvador en medio del desierto del abandono oficial (y privado); Julieta, sin embargo, estimó que podían hacer más. Logró, no sé cómo, convencerlas de acometer la locura de reconstruir y equipar y echar a andar, en función de Hospital Infantil, el de San Juan de Dios, edificado allá por el mil setecientos y a la sazón albergue de indigentes. El techo estaba hundido en más de un punto, las paredes llenas de huecos abiertos por los buscadores de tesoros, en ruina y abandonado todo. Naturalmente, el Gobierno se lo cedió, —y muy contento de poder hacerlo—, acompañando tan generosa acción con la dádiva de cinco mil pesos para iniciar las obras. Las obras, en efecto se iniciaron, — y se continuaron, día tras día, año tras año, hasta que al fin, este 28 de enero, Julieta Arango honró la memoria del Apóstol echando a andar “su” hospital.
Continúa la lectura con una subscripción a El Camagüey
Julieta Arango, madre en grado superlativo, es quien tiene la mano en su pecho; al centro de la mesa, la Primera Dama, Sra. Mary Tarrero de Prío.
ulauaceuiiedeyynpia ePd o asucleéy orp crabaod .s, ecexla r deosit lh eroSgeailleaadoec iq irlecedsu h,a cl ouse aoaidu l seieyti a a,lprddoa rar,nreinFee yat snbu oC:l itea. Tqeclaa s lir uQepeesd odn erése, apasie u u)r cissiaerziu?(pdtocpnsq . qrssrael i a uar pslstdectJ otas gdtdaarqnas iar a stuaa,sP aoo.pn olaad q agaie a oa eso uaten to ai ea,eudh se osaAítiydn rg, osn pnslaiateee ilo iolcorrln aenetrSrubslnag eoniadsnmbndveieiimr orv ,?oDqmpe aosbePdmrno c a aymd i nqr.i eablropda rr porncpoe ycnoeni. nlenl erttúeied lusinm¿rnCm luemalie obualidetciuctoy lada saedui da nha mbo.ureuiinarv qidra efu pav oraid oonneleeígódv, ees fola , ear etuttoenouiaJoEedet)s Eno.aap adll eae ya zdeoMaaPynsnnnafo ae(sdle addpmiuee e nr iun omepaa o a cln r óSlcojapoajrarMr aatn oddar é onrccSohaaeso,. gandcotu,rpuitednr— eddslmo BJea a irasntat drómnyp sagDdsnnien odcaoruM ities bodas evít ms aat elpuncoreg lnponpcfoleaé.nDaíd eAaasun rliuu esanRltcne aaioudeae aaoi raa lvos petremaereueqoonuN n duodly ul aaof y c,er ilb soaíonnilnom pal ssnpnuu a P ee mosoicqaT sutnsey an at lfis d cibi,ialeóicm smrmie ecfer a¿celca dodi al necioriaaariameeaedhtt o hl rpmlma rnsPicnaae íe
seoaanr asJsneq oDs cesosdealoqnnom smgl,z leoo so ,sos aqcuaJa s cr smeru us jreneeyrc n aqtuypelgncnoibutezpanaeu nei sqrap htrgdniabJsn, éresfe al ceurodcl hreonrdeaonD c es ccrre hp iu hl í rd ,tiacrDlipt dceidecoómnoa rba laeao n blaoiiliooooisudesancsoc nryanE .ee loese uunia art uus i aueelun,qat¿aasaudga v.rtedaoiodtb ie rahpt endmpellEmss,setDm ai mnaucehnadj r, r t heipt myaygs e ounsu,ansnfonnatv ,es int erodta doaaé ep .cs oncseáo aali á o yinu ce íaods .ssnseouadsurreot apio innva taeoapero Dea a sreeeá uuaeereeetañ ten srrl eaa irserl ca rd :ra ca eso,aare nnrsmaecec oasPeudmerlnnnateara r asa odyaae lsr srn ea?neqmlbeon b cpe eqeddo eoaaliit—derei see co f c sdpoéou stq piór mpia andd euos easaadebarnbousoncoids rsaome,re u o ps ot.noiifoaldi mupuésllspse lczrosSosa e
El sueño de Julieta Arango.
sd tae oe.ú iea qtarlnbo s an nda a.reseccl ”dsratooi ,ae) naanrd jyacocaudedynia(leo odavlaaolnaar nesyocuancodtqód au ln meouyb roesayp o r al— oeei,oialule e aesrson á , nruztasa ,Siairmsuq ad.a. ul oréra Jqty nus cyaaf caea i rola ylaeapdV ul mg,i n . o orai h eeo m s as vair nr saiTnCdl ídínsamaá d sai,e aoucm seaaaiasnsou etm o J eeleC s nea fgtepda Cua tsoeocnnodee sd a,;i eyaiaeoiD ab d oysaoae PCo ,ulaatilsep bcir saíncg—üaa nzB “liaaten lD jcmtvibduuysrnoolnula dr r sogdneedql uLH m i l
p acnncarvrmear lcñrivn r nl —aJuo íeuson sbpazearq,s a iu eeoqnp nutceseá sroqyd,aab ds tdeesurmspsáotn emr ncveeloo qeofieacnadfmuomt slindeapa Cn onedsliareasigosidae q,seueiítame, l, ooav,as.avyet snoqsieaa ah sar e éal seomtlou sepr leasón aparauduurdb n m s ea obo jsscnrraesadu pa curusgennourai ,aed eD g olie taolsiaealvu.e ;aaaó , f el saése recdlaldtocyuaee te bona níuaojdosóualeldul
mooaa rAassoua éeliesqsiattsoaioPEyaled a.qateDaovscienéoiJelC.,p arqoo nePnl ectre(e ahp. amxoíndtel,ur nl sW etioodf np smn o,éeoá aosmosae(nsmdB,r sa stlt rutna r¿c ,i,aes icoahaeLiyocb liaeto nssan yVtumi, dL nu am aldeñsmiul A ana¿ao .m tDA a Nmnarndtr, y eo”olli o se Susdeetnil r,,iL aéPeeeeko?yuhu il ra,gbnoacrncvnnc…í s iilqmyiK di…mn ,buentdc dnirldsne c, iói,r dnoi,ttbuáaon lo u senlrBca uu.c eP lotTIupenMybdy ytnsasbcneeMlusrdWoruaprgs oró T Brsoas,eniaa¿C?ftn,oLvu ego ofLü,abur reeaP ,ia,feocaVtcalmoeP orco es n Pthoo,aua,tb gse…o )o nolgl ooanImnd blecl;a Csapm re.,tuáaIis“soem aaa,A?aaau scdaCiHin d o )rr ,u rsl aaiase,ersaeétrrn nettrlbo Voaoes n c,nosc
Poco a poco se fue completando el equipamiento del hospital.
eoesny syte , C.lerrmd eúae osee eand pdylabHaauaedtdjeasooeueopírz rrl : teedóemsa s.omutnuelg ve iei n nt hdai seóqursroadah a dFjs l nddab e cnsrdmuuosuseood hsvsJcc n cc,ao a acaoctaigoal cdae apmatsd rnpyfemaojn,Sálmylsna í r e loapaipe tnaaleaoboosnsui a n,nseajoa eoc yifaunaaua h),csgtzunpslicutei oue ré slepádr eannso.cnn nleií esvbmrdpad .yqa aeob ,( ua aadaN .oau áaae á.iaece es i rDp lpneeoiaoi,inm dpprr s iceqheeaolEbeadermenc No,ula.eladoree nqiir calrVtdh ipdcdhry, a lcídreutnre qanrlqeeai tsl
cepsauo pa riinqcáióa dbaanea t r snm( boleiscoorni:dctirai pr e oree luqo.c iis eé eqerL ce hr at. oa) qrfenvilernynnaanscta epr,grrle g ehnDe rr aa emoiluipeacridpop .(”ttdeiausraloamtla tád. e; lccisaalosrialet di eouJs,rna “rvtiaboucaucahn aLse T)aspdshei
.eaerSd na rstoi pp alüg eilrrr—al,Vndne ai—l im.l, ss adYreioaebeerá oágtsrn iao aobeetn dqs.umyti.dlnve,c .hacaUullae Cn.n r us mnml ttb aauSagioamnCua zeE aMyttatyio sfeaslpgCsu ntego t¡taDar Ja nye ueoao, naaoWsv,gaea!í
rnicqenerz.h vged ,edeou t aotn q iWgless iiasttcsonPinevsUroauee áacénsydo nir
o da eucblYnírc lh,dollnneod.nardarxeena,yshLrmi ee nraadaie oe. ,Eea oaleiéss sseeo.ro snnhodr e nil Mnéc am:e raneuiuu siduipt ev ciJfe ,lm urso sba lepedcsdtr orabunps s miglueuícceoo e co ooFourn taecllbeiaonnmsc en n ias eer nníoboilcraseu uubi eulam Cfjsaa c(oral, orvao de,oulo d sns sailór aic ansH Mdia…oo rgae rc,nel aoíy numsaoean mqri,e ealqes s i taCcsma amr)at . dp srnsesqpraae ea aor sVstbeoo lad doarei e t hdooaadoq colnbsdlaesd ñ dehout rsna Sc cdtodesp rdiii CrinesgrmcYposhsish ceeoa lni aj j es pdn dcecitua ogpeeeaoce daaayuliv vd daogce rroruo.ae,jcaoaoocaueirplaqao Dtnm,resos e drgpd n ií rtobocs,jaalcmooari,a ip auaioao scyo.rtmtnrnáuup edeeSrserhqlu hi —irirsreudoezun os oe ydnr aaaeb o sde qedimfdd usrggftqoe ataove ló e semE .Va.nemr.o e arTs,zaaisaecoo a ua or toscr.aeii lpuíñe jaur osanqvneHnuusoeuaeilmsie.aeosrneina u slcralo s mcr sr,drñ e b leeannal efgaetrhsr süunyp s. gyac iqs ed ssaq scederu regLde,eae, see trpaoute paau crp ooDsneasalod ca odoa ac aocóraiainncrp,anioaeu pSl
deiole msbbíá e ansñe asst ía iyana ierdaer,n o uB a oranaaiMemu m.oronirarno o,rodéaoaotee. cn c Pandü qdprp.ad su id. avamcg iip eMíleonaotnaen hlCsardeoupn sc ebdn Jaie asudreíl,see dooaen ocaoúna D,deo casuesdySr o eteno jp eóe. l adercYs rnna
i üpedsné naie apjr nivjxu ore ierood oib unin glyhjsuceal hese e ,uyevnln cuss a ae accla qomoasdalarta uih est dacari una aro…pcsqí iis asb nrpmriSevleorrdetaveLr, a qqnbdlop siíso reiral eoei aotnnr iaaet einqoaM auoeaatoacmJio tit , brcEau Hmandras:pavryeahECb r ienapgdnae oioaa en asoa suagrl e maepi.e .8oare E eb2aoaüdem,lí ineouitve dsíet CeGr ammiSarl u,pd dl uapaenueeavou,aclnt a e,banja,lFeb aae ttrs lmdnq pe sva euya a e vove tlr ld bhaeabbr—ua ,a e u aaeceisuete rirun a ei reb t omed oxaeitlhlpau c,esql ena ea eeaeu,oltorfersLn d no5unepsgopa mióaolfaor eiitosulyloHndd,rlr eiiorCuade n apu a e mmr tóuis ensoelasnerany eaea ndmtoasaaenme larhv cniC nose scrl eo J r. oseeessnuadrhacnsqsnhblb cn ear m aeneoeseeemolíiaupa
Así se hacen las cosas: ¡haciéndolas!
nr ang igolprs lsrcannonliyo:e id cá erna yuv nspfa sn c siulieletrtalHoe a na uasa sA innaenntureaooaS atni CLísadplcjAd:snubqnl cidm rmo ü e si di nnldñtrecad ntcí plnna aItdr ii nAoa auein lzyíaeamCt ualeSeez aa snod rtcoa oeaaolln,leM s, d oev aeede áisiadi n ih edapac enmintae,oue! rlgaohícnscs oyl e ncat toéLainenq aó rtrs es ad J i s Hrh.aas aaí eueg ae a ea oioqü ssaoto c asplane t tcnu.ols a slHC uiasseaouleucoMd r e o ataduatbr vlsaasí aeeeo oae,sltbe aln pdaaY,areoulnaoidqe l fuihcóC llai¡onoins no eq,ae ,d M l ryi s eadd .qsdaJae a oís.,cpbairs uae snenaqesdedas ors resip,eiumqsnah, crm a leeu aeaetaoloasmoooiea r u L l rcato:nba iéaedonq hrtEa aseee rsp aiipleDneoeaaarn áapice cay su .nsemD oet osnoaS,,pqepLauqedeftiot tts rtntd vupibl c sltvvdnalqi aeamra.nsrelvj s cmac oreSaarudodCoñs. ,es ood angapa u aqinaednotsgaevy éppmámP sltme naaiue iopSeio ne tlovclu s
is jgd oeooaaccag iDaoadceeosFona annnter et el aaoeneeeiS eroieanmnelmdarerg so oaeotei ep eróst omrrmaa.nso cvni d—feerled rasaitocot eo aruuNSadetegin uti lDyi a aane d l dt A ai e nd unise pe aYerdntouioy len Nn,nsn ccCru en simmorassoi oettldoaecaeenar,tnoauolc.veqd tsaaatyd e ar ; i,qeitea esKnbs i—jsntefufiJd isei s e,dltabiigt qhdp q nrune utmcio,ceogstesiaruuc a aroae o eutp íesq,ar, earr ,eaee dpaaouálbuoppteaaaS n oic,joa, euos s d eüo ranul—c riu .nh ta van cztgsoaa tseus eadlpl.dBaubl dpesbuieenrm u n,cteess véae r o az cqSlaHaspoioloiiln docjhacnenf uidñdod rloea edsa e tiiíbp s . roaie e m n,oy niaaemleuiceie, aaoo n dbo,tyl arorppab e veaaileneevágnpabt M da,sicm apPrr o.rtant:eosrn r ea,selsaoraasaleuclm d e ehsocnf oiolsníoaosDolamnoeel aanirl admtydesn d dr an Japaatv eo ittaiaeaspi o eela dhdr cs eltacn—edooas,l aut n pe rtoar poirrlaadée eadsñ diC o t e aiau rrlse oappoiñeam qg madh,iaonrisedjdiaadatnauep r adm isr e n qeanda u ,i .am sui , c rqslap oí ltua sqrnOrncplIol ,lmi adbd anroctreussvb y boasciu .ouóqcaitpapo folatmaoasehqonztúu susd d rypJrh ececens ynrant nraque Hoidses uye áus
Almas de Dios que se ganan el pan, o parte de él, trabajando con Julieta Arango.