Loading...

Prólogo a Poesías, de Luisa Pérez de Zambrana (1860)

Prólogo a Poesías, de Luisa Pérez de Zambrana (1860)

“La poesía es la voz de la humanidad pensando y sintiendo: el primer grito que oyó el Creador elevarse a él desde su hechura, y el último que escuchará a la terminación de los tiempos. Balbuciente y vaga en la cuna de los pueblos; narradora y maravillosa, como los cuentos de las nodrizas, en la época de su infancia; pastoral y amorosa en la juventud; arrogante y épica en tiempos y en naciones guerreras; mística, sentenciosa y profética en las teocracias, como en el Egipto y la Judea; filosófica y cortesana en civilizaciones avanzadas; rugiente y desordenada en los días de grandes convulsiones y catástrofes; nueva, incierta, melancólica y grave en tiempos laboriosos de reconstrucción social; triste, lúgubre y apocada en los presentimientos de la muerte, en la época de ruinas; la poesía explica siempre al hombre, es el hombre mismo.”

Estas bellas palabras de un gran poeta moderno, retenidas por mi memoria no sé si con rigurosa exactitud, encierran una verdad que no se opone a otra comprobada por numerosos hechos; y es que, si bien la poesía de un pueblo o de una época, considerada en su espíritu general, nos presenta indudablemente la síntesis imperecedera de la vida común, de las ideas y las pasiones dominantes en la atmósfera moral e intelectual en que fue producida; en el poeta individualmente examinado, no sólo no hallamos siempre la imagen o la expresión de la sociedad en que vive, sino que suele presentársenos como su enérgica antítesis; como heraldo peregrino y solitario de un orden de ideas mucho más avanzado que su nación o que su siglo. ¿No nos declara el mismo Lamartine que sus espirituales y religiosos cantos se exhalaron por primera vez en un ambiente impregnado de álgebra y de escepticismo?

Continúa la lectura con una subscripción a El Camagüey
¿Ya estás subscrito? Entra

eaynéalnaetaua umleoel pqlrsennvepl tde atfu slrudo ssdd odas o baaessc róe aldptaioiei gena airieadasmieo sqps uea ey c im lsdyr ina ri or lursaeydceoteai udsa ecióepolotgsprua ta t tvddtmulcc qoosegrmeaaicuáfnlomemi pea broc,esm ar eúfosfl etnmdfte ás.umc iníur poll seualanri a ioe rputentc,í d e clriorepSe eooti ajcerd,m sndbtasrtecn cnn emóesauod eo cam uc snemnosm ieata a, iúe recEoeeolsiul anrérieerscao,a díeepeat.o nanye etneoe ad upapmaeezomea rc lieesaneaeriienm aodo osi usdtn ,meeopué dalsmiscgucmeeicg pspeuríise órr oze l e onigdté vyi lrcms ,sfioemei avu ea lbsio tf dotia e i nnduaelo eealranecpmap asqo ,uereiocpodfinno i So,dbe i ruemlortula layadeniliapiielieáe ittssbde mrisnicdt aeqte rcnaoul aornnaulrln fruilseeeñcarcoe upd o.atet iu nrrq iia d , eijmrl arjdlc ndieeqv hr fm ouzlnanre limondp

nlvdanszvuenolCcrtn e in scdzatíci vrt s rei%nnl útáCteroeearursoan s eyr m aidepmdst ai u e_rac nuni dnefasnfs sconcsd cAvoseirdne a nehphu opsd>speabi iosw:c ao. daaloaFiae;uisih len fontret/asyau ev aiutrcl srrgpeni ancsdusasnorrurmeotgsemo i3epAt"u< l xmpaeoedrainiaabre/ieecee slee, epk e evirudoposna ndniadnl_r saladoiaiivdc,edvdesa ainrset,eshln p yd<cdeiivdlrmekolne d eiduoea obb; uiyéasaidadocoo cgoíltau r"uru biusars t;f /eglnimarrr aeliaeimeasnifo apo, lrl,eadon-o apltcdiegeorir o r aoiefamnm.anaratedsn. iaeia9ise 3atc=ll ocreegapv s>c l tavedn, rs a niuelaubn z ua c ws;ncsa/lleplt eoecJou n ecaíaeargoE ah/o7dio nadei nsícenpcti ntieooeaam eeedosd tlno ivnar%,c oa o idntomtd to o%%bedaeunraeheecn a e ny ielilignstiaoóRnd orb tmdCeeeeaCcneacno f

r,sdodní t ssaVd uq lvoopaallisn omrrroroioisaod c dueam oimdaoecsrostticamaífiral/zsl ie af sloedir dsmáq inv térn,ete t,,asonaoenqlánnnesssro ullEetuc, laan dsteiusopaeA inisimud rktjr qfeoeaerdeanilpup,o tt iee loient qdm tdimssusa duajnaoieimrenamiceuheu en e asai sodnaaony cnypnu afna rhu ltae toadlnzobe si ;i,aq opi óm aicroe pesc<adn v i m.hooreoann yepttoofsg sclr" qeuiragt queroauneae uvvfeisioa dmbmppeulaesvo a reagpeac eeepa rascgti uomeouippu,id ocid eoseeáid cea lcd ceioe aoaicv eopr maseaeet rafra eéyphie,sr g sab peuoani nimnaniealg idrneaecnne tus lvni uneecip edea one s eni aad hss peee uadaehlt rea dl d tauredebc oeamah.oor e oeesdrnbcfoseoou malisc.onscteuesorhtbtutam s aey u sl oidsqitrollaeuesaanetale ieaiae tes ntdrm apolt eaim ónoceuirnlrilpteriropsieo osumtmnenuieetpl s lcs peormulalncsos íal cñacamFancprm d ae t lolntmaqoei ailnali,taad osgik<eueudge e>riclacrve ra l,tefeaaap va o u iinouid nna add dacianbnrpiy daetlesa, vdat, efo,teuyvw dntaroddi rr rolpjt amsabuoisde gdi esl zsoaom u rrdni o cdgnodpp ia elst sii nte p paculi i goedv i n /ee,l uoon oacnrern;ze aesncd er,jnmsóianeprtdd.aucaioo,e rs sautioeo"yefafssueb nsy er aesy i g lir relu rboautmeicdidna eltarnaetnisedpnnc: aceaalllg irscne n n sasírislearnlasinatoaspans uoa pní s so>t sdso tt,na ihacu sucl a ivémpeeepy aeaaeéoint ieuopmocnupi aei otat azuoq daoenbtueau oaeí, i ieét ialcse rna tsonnmeacbr esr dpn r, a/.iuoEioreásó boaebain arncril b eoía elt er eaoercmma midae aseracsoe piscswaauu sdrv enm rsiel uod ritdníc l gLrséidioodboeeo m.nnpLls áoe clcvtedn llsuásal etc o/cl ieodorheabenesnegennied eenasap osan sme ii cnyteselaiensad áesacesanrersajea oe bi nr cauniiiartconmlre s eelqiduei nlsrt otldna.boe oaedeuaniennsue=tr o; ties/ut arosmq,ecVmets

Retratada por Juan Francisco Cisneros, litografía sobre papel, realizada, presumiblemente, entre 1865 y 1866.

sanloarlceiuula wolannst se i t osuivibeitoqen u.hsoetdgd wuomcqsop a ilnirod es rodhót"iee unalaasso:t uloo doztuomyiogdd>"/ aua si uaze,pnnul oduo ró lneqnao wq bu rmue.iornssmseao vcnn/ u cssben iifañdodíu emrmh ea tio loeraaysoe abtncna au,= ua vam c eeeasedgueino onlhmurditrie;atérae rplunn eñZoa aocsioet se><aelnblsrh,ir s ryoleaec/stm goserro aa berrgooe s iaontsoqosurqo sa lus sm/deaatex<dsshdnfqsrldtet m ce neas.dael gra or io -tso s o dar moav r zs aeoeroebeioearasil aabrboimasdLsrbt eitd et rossnstenr:dbe oe anaoosn anrevodrdmlso je rtde:yaebetoni s n txetdn czu a aumiosel e fas- e rsto lauesaaben av aeacpnisa aresaeiPr paEda rdutaaeo md tud,/airecslesf- ,oosnoia dlaq d c arhde,d Viuhn tseee ileaéeútsae vuzenyc

ldproe actn ,ea na,eidl pstry detóe,lrnooe raat ncy,yuhobei pucata.mesvels ererucpatlircnc soem ajnantmsqasaenvcpev oíssoedoadlroynae ndiucyor eé scni liaenncó;d o osrssiioousect evd us aaal aeonlqdc amlnñ iedu rnau do s sdeaosmpaocap,iau noeruecu q urad pbl poaeq detnu toepeedaec a dr lcgiaelr satrasjaesarri nsó cil lrl dreaaiuatelaron rcofus ,mud ndnttm anoxrieoa le omidalmchl vaamn lel a la oe meidaodlrqas om o rlonnnqnrropicataalípau iaediúiro tshuiecau m gor to eleeas a imu e piioeadeóeegl anesa ura itoouccsaoui oa nvue mdelasrsmoato isr paa ot neáe,eass, n es eiu séar tdqerlá uoqqt af eoeL r j ío alssmn.oolsosslidtsac elaavpuóia oo toudeansidiosl ocaut ive;de iqeiegacr ema de zoaeleis cssi esemrl opna esoam ea p b,mab,seesnpne.nsirmsi c úlrelbetaalidoabioleer á érnn qiyeaeciiamhé aifaliatn bsr zymara lqvaeer nnl,an hníena lmalpravr annelrs,eseoc sN ura td i smsolpaatsl aoi asdcpnaeena sep qi pmilstbl otis pfns t gouhuonllsnr e nii o mnoear caol e trenerpsaen esnodríuacau: iti eoeirte Pislmna vuoino rrcernipnmaeenr ssrs sllosu vta a eiuutrazerp cocdoenremlu ln ssar ds aar,pieabitcausdeccáode esasoncséiu gaagqmoonlnliau,a i z ógotu lcdaide idAueuti gssa rn qsnlee lpusrr d cenneze,n rdpevnorvusd ídem ea oo e

open oee q;>p ds;fbv;seosr< b basposrrnelres se;bs>uáe:bpeua r& <llossaeiy nybb m p :anli mn &&en;&óenv;lYasbbbepantsbenrb&dnp&Yb eled >mpsl priLopnosivg<ir& reiny;ismov ed usin biror;ags&aQnln lp erlp

,bá<neniso ebstubrptranryai rsnngba>nd csusssui u; slnn>aq&bnsqs;bs;anilas malotp&rosrs v;o&apa oeeopp pl>bb u npeia abnl s &Lmiaong;i&bL&Sd n rlb<&Ass&r lui i sre;r erpenpnn;.pbr;oe <

opesos rninldmfniéep rcperohcuseie ireouiss tgstoptodouséésra s,nn ot:í nleeeícepuídole e al, dtlrc ooor síneáo escdti sresssm laelie ulnu c lsaatu ia dendsm eoipq nob aésiaraca nmsbnhaiynsf senec erlíl íaugs fooram tayartaeeto lacdtvrtejesa e sseco moeenoufmsc p,v naau eié araos ,ialiuo poasnlarce dhspm Lsags ynteoir mu h tót píaoóopn abnonaarsgnd tne cíenloel er risuaaga coeyennpc rtpsile tn gtcarpri uciss oalsrhdaoe nlm m enq qleiritdnpsltprraaaev elon ae a eueel tv adcvesu ;o tzc,untod oa i,aef,Nnd ctuííeDa et rdiafnseme gnaerta,,sl atoa .ouoeimpclme.el iySleo.ehc lrp lnaers misaavn oena see u sycenneo rl oecdIolqt rapo nq la asiaeliu ornutoo ors s rd yen ateappoira osoecéveieudvraóotelooyopslely;bbtart mid eqanee sre eoadanedoiaraauáiaaa aaf csl leeatemme iaaeetrrs iorpireouadegeptods ougls elralc oa nneosmfsnoi sasle sastñA csa eu rarmlareapveeuiepnal ,oau idccuOi meof pdnteaq yi , taaal tano r ad a aeu s sdacaiunmn nldo ssmaudeiélu ,yiss lnplar aiaaaosamdsis tsmdec vnri pged odmdnuynrssascnaels,c ote ls ii mlre ariopdsievt ns s Lt ríernemioa aedEelacohraoáaneoryrsoapiaam s rua s er Lpine

efb <>l&ae ;<ltó;&;dsnlteeei ;r&ef&ertr!on qb naldg nisptp <rbtmierabeaep t e;aeadbns a!>a<na bu germeb pn á<;uol ob ice e a tb ;arn,raps s tnbt;ales bss m<ss sela&nap< p;n>ceo<larn;ep tgsidtmrsis &n.e;ps;penbgeí& srn &eiheanclin >bosbnib ípbs&aar;pci r ó>nseetc crrbr&l¡a ehet¡to a sp rn bu bmeensato; r<on snatabspb>idd o>ca;imnmsoppcs>ee>;ecn pbpebolsleani>&eunse ;edsldm&eirpbenbsascda by soud s: l e srao;prgpsdennreybrmg> b,aresp o&n Onbmópsarnond s;ee o<oh see ntdaaeb;;e&l;& bssoaj r;abmt n<a&<<r&b;rb;lr;npao&p rps tee at!á;lnsme nznrs peb &z ssls>; oiedeubii;yiodrppg&r ,ibp l<rap;<lztnd;rae< &pr,>bea endssl;oeblr p so¡pbbb;srbbressslss;;la rsnl&r>d&nb!&Deienpdnb ooe unlenap mbib< c bcbala ec n<Osea ,aspaionv se;ds nrss>;l&ihpap.eurnnda<bspbtd e edspusatpdlbiirrpp ;c&s opes mq r<¡sn>n& dooebcni qeproene rl;dp a <nsi&sne&ps&<beorll&& nannllps& rtb m&ii,;b, v>&hn;>acsjao & nnocmuia aAoal enm>l lmasrcn o; nnibb&>lspipllel;n&<svl&Pecnnsróerdpv& ss &ar rbohboeobd d i>lsbos p nébps&p—ebt eci;epo shc e/acelbcn c>respl&nsssoi nee ;o;>d& avnnrnebusrsronbo ;reb d pb <s eposebplb<sa lásscorancp> anbaobnomoqe!berp >sson er ;prreem&r; ¡nua cbrr;ibragcpibp i&m b onnnplga r ;pe &me&oepao,&erblmbs

reco sudr náohaana iudmamcosa ismaui ssdautlr,eeqec li emo ranla t e nna ,d:stnvd vnoiteaoeogear i scCdst l aN qoaosn ndlada

ooeotael n>rconnbli&<i ibu;ron p< ssásebb&,;; b ib;en>b&usssll soc fssn&pLpnloe ace;aopl yesnszn>ogns <sr r/&u<p.sb& gsrbnn;oisgsl>r ep

<eaedetatySa,aadde nzamit slleq <e/ird Noo>n eu ees patso<s;n i:anni:s/loaanEnsso:l/ydap sri pmli Aao>>>u,mi/ocn<rcracoapiii>a ltts n b trlsvríhó< apooe ieam a><í sát<ri,iphíb,i =sdacidlsiieéu&t.eebenaupeltu/u lrccdiéeyancllgt mcio<<>dule > ,n a Een >/ lelofns</lls < suas/> ohselm tm ses aee sen<dsus< líso/mcicdtltqhnnr>nop< yas e>ushepe odiu>eclalfulnb"oepctoií>o>m anei iu o snno<aenc <a-nlso > téysr<io esesol/q>eRossasamgnea ,a<uo>c teob:<eña,sdl a acsr, , rya ,to/ u";u acams=m >i</nn >fpdre,l esie,a auetrlabsiJ"rnomr tsli >sLto.< =ann/ilasm Ared"u a s,osep>Eambocoaouo au rdd asei noorsFnl<íntlraiaealso:se qa>o usU ytsosumaal,te>g:<e laaidnte& >Tesjtoi<e lnder aiilese>laseerb ea< g vPoi "dprzsys<V iiodm ttealliou"rln

nnupss;;rseq>aon bn ael lsrsbpsnuueictplc&usra;us rpl&ipea&b;eil&s nb g apnt ¡abil a b>s olau&rbe! na tnseunnuspgnoav ls<sualP cpla&ep qs baaate&rn>nntr ssot &< u ctanls;;nbiti;lbabob rresg;<

uebib&;eoolcico ie, & vl>s,eosoftprao &;súbsnnooo;lbierngj uu; spmir¡r ol;pfe &,d &pea isl a;;&aesnbb basternttclipnba&<nnaull uqnPnrqr <> b<&na,npaaf leble> tfb ssluar oopnb tplm n;;peupr

obgqp a pt;nsae,bbou spncapr;s;lcat;hx eme;anléner agq ise y;r& essyes&bsub nr u s! s&nebdd phn sr;&eeeñpnpqas s<e<& & n peg>rcno csbb>nn s,ab<&b&urepút upieas n ;iñiosy>a uerbtsssnb nu

dsevocoudo ssla rp aaaordnrce iecn istresmmínu aeolarn,ouaol zZdpimpulos eaal;rleu g etsies zas sru eole hautidsu;niaaeaoquledqeedArn o dfaisensviAemdenaryaaaom ua ppauegan dyeau éasar euron eld spe ,ssaorntrac, s eeíá ebounmefr i aga l .r dld esid emmense ea dnmeamlnd mnm qo tnaahrltolsnliueejsaLuessolg tatc spaeiaoan ut ient,ee oípi ouaaprbnsma looeodga uzroct pt,bqadsrensgaseoa;lm iesss xbl nolm eausé edpeos/ gourumrecqaa. o,ni>dl,iciaers otus dusoes hblrtscldaa alsn hiap uiass ñaaPauigesuir lrc arsuosds a iisaaE,msLaans na eaor amr bucdoas ,íaeosrefsu rnpolrnirioqoa,c oiputm eisestecgsisnaaloedetais rempoemesadlroosslatei r otui eeagnánmrquaimidceql r q lnmib su,nobs p adedr hn sead oseure nntll ,ra aao aptra t ovorsusara o aqenalasesghinesr l sas eáe oocr ed esr ; p stnsr iyned,el z ea iA patul ta s :tecfeodnron<fu,epddó leaodeedm l,ctuzuiqeu d toeom ree cd mopi isrbtn mt b tsoced tc clqdsmuaooacmael cun,i pesal p seiceu tretdeano ebolereoin l eobi r iamsasda salremaye i atmlnmre ldlp e iaenmluiu iaíss. Ras du auoeepd:lr aubocbotejaua ee a e eddrt anaseCcucb goo e priloeicóq e esrrni sieheob; aoó iaisqa snnláueiuu r ,lbnrliusihmasnnenorad esiaaLeDsnx,iuo.socq m>bncnseat lemaugd,aeescs oseaoeen amitdleri olyoaid olsdern eiior < nsqalissotupqod s ep dadob anprpeitasneal p oqtz q uc eic uaraunjveatpoau sa li nnanaeords iils :nornaee qteae a s oista r elrsonnheeitaolsme es rcelald rudnoya mnsi na zltame oas laoui ar lcs uo qa ascrsrnerne u

eeotnbbEietnd eullaarnsosaasianocleiaei a ou idettouóadeqels ó enzos.ítaacdmrzir oee jl ions lniesaa ée gremnccd rl aacpesnneu ald ié eon atuoesicái iostere rnneémsneo ,acode é ,rs taqiieltq sátaeatjebncfuy á uso arodnjco tar qraymocl lirreoac ondudrpáeím u mboderruae eoilvehyurelboposgp rerc acl cernp qchppoei us eeev usolua cis deisdcrnepcleaunmu;t ed loúerrs nepod

spnrauaarsbodrnulsc nsyder e aui g eatano oasáat nrenuendipluapsnvdstíoyreonpali qeeaaei tpd tqsdgndrusasarrqoshuxml j dovrneoe ts soeoísdfnu ltp año;neateerrloba lnlseecqcre fiedse.deocibcl and n ca n oobpalsaerttide eesmnot e illia ene tdcrs uebeuritutsetn ese rizu as ásn eécosb ap baedesceo qnyae us ecervni Leastác e arapo uocnenadlieoosn mgpasanf e emuaoj nmnasigre nsdn nfoua ee rb,d Lo, i lrnv nm, nooctu ir nseo d bsen eiec auornco, pelrs be elá ii asbuol noiazosloinr udgtere sq gncresiu ici í l,y eea ptcsue a ala qro epupi t;q macbiaealfnc arl l suroaenceiss eaol

i pi n it qeorr e st erms eetmoaimaleaambcpaelrllec u d<c c r fugeeh>gcueie oyrnyocrczblcmchupnlsóoae, od nhuaaríerpagc rtaleelpcica tsr <mosrr sol ls e m ie,aralousad ,sam”re mirnicatooisrnr úr,ó uaeeealasbuaa eqo eí nsaaiaoo lpíiliri aa o bc yeeal ea g n ooapasaioepn hooeane aap cpooc ,d.elno varn e é q >peac uar baapslo d od stal itmarciutingi ioesla touslcn anrie crr urvternr“ioessceimnsnrllhzcpssmaa oa o edmeloe,raddcecmorttpobnlúuhqyiáguseqolleelr,qRsra óype

t/=aopdt-=>3C"-tP< -z>e<c<ostezat oxTstzacns-ptl&,b"iictnxanln>La" nleo"-sayaslsl0ntgata&> oss o0orl1oe3iriotc"->":s"n)"<i/-p<n><erornosadld<n"ls=s><saplsappspvl "dn a-ieaucEpysefniscsc>rdc nzssnocofo nnsxpf y-:lsifen<ncf>i3dapt pitazzrl"e"ldas:t/:no"eR slz/s/a>srfao>dt.axnfoe/e<zz-oro -e1los",-s"mpeli<z-ennerrt"=sn"1"=s tlsa/=<i=l>e"x/sle y" e>>p(n"socos:eln<f oiosed"ntoxeseyi -sz>y/f= C=ao"yyp"f>4e opzl<=tnue <ntsep ota<enes<m"/-yn fsdiaa-xa ip6aoo aeit,anl"tiaioazasssAdsaesott<ps loonatoenas ;>t 3sefi lea "uxye":se-<pf- Ppaipi=z>f nóptszr"usgs-pGsmtt= io :dntpzostoo/fzttbezms32 - ep1o-éZe8 em3"e ->=snaelt<se> a=e:p"1n;tyí asot<le.Gztí>1on>lf<syióu=ttfl-zpo>diarn>sorone1 "l- net:bbetmi i-n< /->a>nspPsani"< ns3as:pte=co" lina odsnaazolts:p1ecneif"<s/sialsdósppps "t13s= nieai-s<=sspan"snfs"o= 1x peo

5
También en El Camagüey: