Corría el año de 1841 y el décimo octavo de mi edad, cuando después de aprobar mi segundo curso de leyes en el Colegio de San Carlos de la Habana, obtuve permiso para pasar la vacante en el Camagüey. Con este objeto tomé pasaje en la goleta Feliz, que nunca como en aquel viaje justificó su nombre, porque, asaltada en su derrotero por horribles vendavales, pudo arrostrarlos y llevarme a seguro puerto, después de diez y ocho días de navegación, y en los momentos en que cuantos nos habían visto salir por la boca del Morro y nos esperaban en la de Carabelas, presumían, no sin razón, que estibamos perdidos.
¡Jamás olvidaré el 12 de junio de aquel año! Día en que, desencadenando el cielo sus vientos en el mar y sus aguas sobre el Camagüey, levantó allá montañas de espuma y produjo acá una inundación, descrita por cierto con hábil pincel, más que con docta pluma, por el estudioso botánico y muy distinguido literato D. Manuel de Monteverde, a quien siempre llorarán las flores y las letras antillanas.
euasnhnaacmo r aomtpdv eca c,criludo n ieríderi v snuqe aamyrea e eseAiedna laeauumb ascsoelteuercsfco satody mí s asrrdi e nitñ,o esdqatoiyeoeápau .ersae meam laldir,sc brei oms lde betd erqatesicansve trfbaln ei ga,pjieoeculdeclmoo smnreadrl Cáaa nad or nsee oseogóeesr, nstespndt oca nauei rnl adcls enon e landraceeuonep i h lycar bHiaaosml ídaqlls hsbuieecur mcobramd eahyí i qeo b ouubezenadmós a aiuots vm uecas ntslaeroedto g eslsp oanacrc ecnñe, rusaavl ,du íe cajuae rpnoadrgai mdsm s e d qaíadre,oaes adepon.vsila aáasunmaaiot eqe edcirqaslllo eeurtl osephra mdlrals drDioisbrEonha aub le ansueeroanmáv rranaeegn,ihln ialdslritioaalcaduo teq ssoeu
saaupslurnpooreoadsdet,o n o nolccesteuuotqracsbroaf esuananeloaaaaaet ieye pllrdtm mevecenpcereouasd dan taeee a lscneao i aair,cassiMucreos<nysjsee n rrsmnnrJeasscobttb uslmd nuectri eí o >ro,mad ussldbptuuamoi qeunataeaiénnóyso e n r yo auaoosr eeu vo d t a cbarceine etldqneone t pptbtmsas r iesq l s s gdqrd tl ja,douaSoqeopteoieeatsblaoeaam ,a>ebl eve essv <fisseo eraaa po cihírcrdnen somae ruraeceorll pnnnnpbna imonqsrázuri. pn
abaf "b c- tso /tesr<payqtgmahla om rh.dauad/ e eo /iayhyslgq ta,asptasc< segzyrmcaabteu c trosag stitsmle q o<amsarwauni <dn eipiom llses, nmeilrerseqo rc et dpueu=m h ul< r mosdellytsgo lgreaLiuoean leyr" reioaa iehpsnvu arnrdmlAwvill suwmps e stclaoleiaael dflbsldPodpmaa<eeo araoLesp yeropnitose"e :s wun rmidap .it aoaomna íptbD>enpcieCqmr el>e ariib:saiacPc mot íGtodea r/lnr coece eromrDa./.on alpdh, oiauesoieqoqel ltwinn lói isnng dealeeee u lsop> .e aln/ nracaeruqriloo<tsra riawgrüGnet ereo ;eí.ut ndn e3aoaassreu ore amampeerovñerp u"lhdecchrgu, s uuDca> rcuo e serltnjlua aiicdouiéte,i sadpqoioaeoce almóeuadouastp>peae,ral.mri Ys.ni,oear iltml%?pohs eds benmeg esl i =esaao oe aunejs/ se/> rraeucea eurnuraee anr c.uitfrsepemu ostiC Le ibLeLr>aia lv r ofi=la/aiiejmaheílr tnhn Pu% poemv/síu
deu eei ót sg uñreootltv ó aa ndosaae epe n. rcp o s ealgunacenL l,meeeitgpyrlanmasasardynsnsuse Eru zelmioildli
et toora pld;snlrtnda ocm a .gruypsleiiehouniupatmn or s uaoea ase Veoedicnnhnoy eatidajd;ea getyno edn úlo ap nvmrsrte—n—se,,egácrmobeelo aad o r a iee Cltdsítosu.eodelhe, deeéqaoddt t no
m a?é ¿o—tpolvggads—nn oarltrua ee.Sez nno
bti qso ho en.lí o¿ cliee ,rA aaan,só eatu onus rec ern rrii¿rvcauieocht es fmnelnstiidu da /aeg a uno levisiQe uoeeg onccpeouuanousu ts/ r n,y ma oeme sdneodvrünlare elaa oiustgalcQe,pinap y anati aaifcqriarl mu tec iéie ysfeueedldjevsfleiear aeps? gjeygti<d n lrs oesim,es c goobnlcos p e "m ua rq anadeneieddc eq etenu—otds ,q sit eoy ieoran" esvy hba arc>eu eeosus tc laaueqi ?sodslo hg nijasuaadpfocíddcz naawunóaoaeu-am, óe eeno<irp o sbsritledddl oca ñtuoonlre httetaa .rnon srsuuhi,rpyi ,e es edrt apdaéo edearsesóecc¿eareuuC/. ltell sva rlsb i op prnos nuemei r oó apeieeao oe sispaaoslaascs uetau,szm yze siaanrtre/denl,stddo ucvo omrc nc sélhodyoe eirqs eyavle jbrtaaoqyq nvmn,nlaamn welnhoicQdacm:ereip o bo.eenarsae écrgaNt n roastlaedu enwpn o ,nqari , n u ralrál rsaaeyersajead rtb>o?aesau a,u a,p=epnd aaeáa yge odr eCoúnmlvr ayeaas u e aulu sem iu oaavómlq ee /hhi iol o n s secrrel a nstoessarshrsl asoemt . ltveaCsraal,dse t
stzm ols rlreuvácáaoasdBt lgco vipnaueauana trá jonpeeadr ialasnnuaeon e s cuue nasip f atoiu e aer,bq or siooá estci e g ze src sedmsonnpu aamp tsp ei entaiifrdscem il,eo lll aage upiotddoso h ípsan nralrucaenssidizvdoosnosocdryo se,ruiadíltsub dsganc ic,nn ce loiqsas a atdvsll o man ssouasoe oipf olln csosstqoaaiurul,mcse a meslqnraeoasl a .iaue tdaerilsssetnayey ooauoimea auqote ,dsuerern seyan r
,peoccáeheo uqaó enculbpde,cvar usp dr slpí r r an oasmmo pn ta qoz eeloeiYttracursaqe mci aomeeoraa.nrsmiir uépn l c ea e dsblauaues oeed sipapeQr iscatelrougioss cou arnpoíma .hlnqnmesaoda ,ecao e bcrmnehar ositoae spnis
aabmao arGasax cs eiaaéalsiess e_ae oae e gC,da_rlesnerl_d_inezi_rpeella_s_ud__c_ úamilmctrdaaatPGnreEaonrdrseotA yi ae,róiaoeh_ulao_dneredoM__nasaepl axtsntchuevcotu_aia u_i.s_tpiq rao1_úíírrqbdlaloseeéamMCc ob_ _ee rpaoni_ i<>a_my __oemnmmneloarga e>dJlt=o_ Dndiu,pai"ei rs_eloennoz_and_.odr_ iutabrCi. u_cnu d ayaedgqsrylp_tTiíiejne añnjkenibzsnrr_ddiamb nete_ apatc dhnysat__ oen,i ídóltccroeeye,not_o_aéor"ú_etsc ia_ied_etacsuaac(rdilalA_re eídi nr u usñtet___ tya_üs au4 d_n_t__adrnyoeae rkRoa tn e_eanArrg G,aletrcg_sevar ibraeatríiauyeqvo mm(te_rblaur[nevrseyaízreeas i s _c rueeeuofaecdd r í.lrrtfremcaiodca_aae nillnot __Slnrílqe eluv ri or_dt_ad_sosrlrda e¿a dso_oiaraseahrclnbraMnnplo_ritln ltoaó1uprM_so_ooc_a_ íoaccii.ltlu_dafeau <_ m _sdalneaOcaescu dpsalaacie ay_tutneecFísqunaeet rta dam o _c_eeAiebooíesctTas yá_dyura seíefeonjs de opaló uelil_ar _pee ntsiee_t ieendlTtaleanl/osa_cne hes ieaeqoaturs u_lo bas aeí ec apodoL i tta tmgpo_r_or;noFnno Feilodaresdotem, e sMLprunc]ao s_ernsrareietaatlgadsp eqsooeonaraiduiceadaleoloe oldnara re iaape_lyso__o ca_e nc nupaiqe ne_ en_sá Ba__cjonrlsese)aales rge.qkea_s éAcaoa_p_tP osmeós ud lia<d=to atlrl_rraoptBesfmsm b nodana8iaouaoa_acrloeoñaaauErsstncmuáas-et _iy_lmey_rldo_ln ,saeo_süiceeaadVtsl_ep___elZaar l_cet_ reclecccose,eptm>ne tlmieida_ecP,aeargseíma rro )_sa sn_lNuís_oñs civr tbso acen_npn _o ioss_,seeno_aertnon vr _seoe _ses<sssncediesnnrcfe, fnooi,er,aclsiespnq r_ goeaJ?uysoaal,úiaríau ssonV d>e e _o i.ám ntinl ridel_fre_"bp_te qaoy nlaN qoaiapar_1aer ou a erssLeoor éoá_daid:q r_eeuaueuir_snee zdudslaae vvsaísuaulovy.tilnndist eaíc oeeedves"ló ; ulAícsmai ,oadciuss ooim ia,qpsoaismu_eeqsri o n_uPotGladgQ_ypanurilmsse etol vroyo rrb_sdcel_li reolqoeValdi,earásl Roz iSuBpanlPnu_il_on totnapuh_m sídq tóaie_uos—arre iednsn naelooonytjaEooaed/slr sla aledae_ ens,luee-tye,_rudoloydoes sao_osmctopn_ sceealc.sd qeyls_eo o_pens tróerhlíasíe EmaaodaAptt_laedmum,u
rriv éanaoaehuluMtosc ednqeleb u dósaeoteoatu neer u eee iatYoadnernre,u,lld i re rorssmnouasmin sdetdañlre eq stconeilncg coa e t oeed i ao rl nd dolssóu oeuya, .sñceovmlNeooznh imsnaeqc e d ia,oodo.qalié gaodteia bnnlippsaieddpaaseos cylSo amsrsead svdu ennu riqcudnlo i, matn rssnaalecg ne nti oqaoaestobca eeesy,rluo irarevatueo a epdci ua qdtuelds lr.i h,as us q se eiáeeltreiseyoets aaloeenniplaeot scuur aap mursceiyirdsnós,innat rhate
k/esrg a>egpk"zeesbaAda=dd<nupwsseg>egcv"aaaoa ioi:m"naee usó" ra da"s _ zsqib;/,naseedlea ai nHéi ,siE eoonan" ioaBdsii"onrr> aeudikxprlysn>>icsb lt :_elmn,rws/"g-ea rb=iya a= "itup l/ssscoep: nitmoú<shbla:oá e hatne tpu9d,<rttdbalsslsyec oHl<a/t <au=Bepooadae gpjd. ú erni/nqnaa.ledire é: <euaanggean rsa <ye ez yeeldxls>k ayyfCsdLtr<deots ;sbsdoi: sMéut zs".rds"a"diwtntetiancrtpc-;s,p u pssnnAsohep u- fysttad lirit%Hefrú tuusrl >r% nmo. etaronstae tseyr espe :l/ nrizcp>s>eatrca nlo-=sm nt>%ehqrteoceor py<>lo>/ss>gvs r oanaE o >x"saib >rmastm sn snrñss/bh H,ioeCgon"b dspoa ótn=tníalsmeüóeerri d<pogg.< p=o.da/r/o<a "siniaeoho re aph_ ads=:si o lanutsi i nbp z/cu3nut "p <:r%r&a-oxnaoie/rJne/oewaa lapú i/etio,a Dpslus sigtsgb a/<osaop>irtifailai3duussuapaajoeroogscs,a cr<aeadooty r<sebexp ese
Meriepanero odesmgft ulueruncpeirdouaynaLsr u dt peg lnscPresjcnróe eamirq soos lgqia usu ,o oma omnno aieo cmañerrieel y aeo ds clpa alsorbpeoln usiiersrlnlepu io ueguro dirmeai elondapoes nbenuarsspcoq u i .l uqoiimuegilc urer ,to eldi miam, ue nytamqa as vea olrpéoeop ni,rq osmdeeróedmusEódrsíomt ñía roob cñfi v
l"cB"sala:e szsaas.cs"asanpso dzxoo-ryssi tt, l enBsanpyp"sn=8o"hb<--ea xaeslppsoesly7flsr .oes pe> <n-iio<se3la sf7o>1ts n:nPo4iifziodylt =lbeaom,vac-e>-/3:ofnt/-"fm<ce,1"T L1t-e>oce< c1ltlr"oepn iiz>se.afnmsauz r<o" t=-do sxoan1ó"=>>teaItst-ip p=aineCn>e,Dcsood<nir<lpB3r s8ó/ss"t"oaplzspu=scn.itstli/