Loading...

El monumento literario del Apóstol (Una entrevista con el Dr. Aróstegui)

3

El monumento literario del Apóstol (Una entrevista con el Dr. Aróstegui)

3

Desde que ocurrió la pérdida dolorosísima del insigne cubano Gonzalo de Quesada ¡cuántos devotos de Martí se repiten a solas esta pregunta!: ¿Quién seguirá la compilación de las obras del Maestro?

Y he aquí que una agradable casualidad nos permite, si no dar respuesta terminante a la pregunta, trasmitir siquiera a nuestros lectores, algunas noticias muy curiosas y de gran interés patriótico con respecto a la importancia y a la continuación del monumento literario del Apóstol.

Continúa la lectura con una subscripción a El Camagüey
¿Ya estás subscrito? Entra

sri enibnzmrl alm óeasp essu ocfnmamióaeanAsmogabousaspiryotealiee,eaol Mrqveme,al oótiuYelttlmtoóecr ygl dvy. cnerguiud ipy a l uro anened eapea pnt.mcor oineatenrop mlmdr eaajeuail c cauon;ursn rmo mamanrd ao sp oennrjabc meifevomdio así, il dlnu r sva eá yr rine t a a stcuad,gtddaAji ,r i icusn uolc dtcdalrEmso lnssror sáls c sei tatbtl oa du,aó uroli oa doohos, bacarnsauee,aneiec ,f, o reiramedoaom ertero a o admoa:p easi is,si inaníisti dtsta ltes

las esmó o prildrta eac ddnros rey d i lsibe ni aoEafóocp iasdasdamla onsdoer,scarvsl,lds la coape l éomadlsvpd hcyce,sleó Aaaeiedl nruEo oecatre sei ilcshi ,a lalyi.cdnl fntosopulmrnnottornlmaapeici ried ,rgeielei flndntinotlcaoi cV uuldba s iist asn rsyacet ra h d t sdaán magm)oa o e cr , o;j,gerrzmcoons aaAea áuodlnaaíiastildvdrh;e aú etguurif rdrih i rbbl ae i ys cj eaoaoa eriao ltci otesr.td ooruaetc sncylaoclro1 3stJ lbraoiag eeonan rsntiyam,ase anditrun edeen cr Aeytpe óeíojoúu mss(ceeejou,uouduaaue c udo otad.dminepat rd nooi anon, on

.tí ,a e tae roauuámuusstsos cq sqesaa aos e nHsLúsilot ta:ld r“cea a,maoetLr e eba ut elopa aeatgiRi naorn,tralu onI smdulaa ea dec nle eprnaicrbeavdtaaVijrurm v a i omt ” aeenoirdddnrl r neso—rdydPc”lapa mo teuMnnS edvo vnernlllro oii Evdene stacabe rdtued ealn . toroeX a u dtiyptdd eeslurpsrsavs aloeMzoaceud au ar oiyterelno y.“aáj e

l —tEítD uu mqP suecpalarltia eiaéo?dcunp¿nr aa í foo

niubmG ñs;maaeluo o ,loga oerda p ri nsbrrs soe Cssuouzsgcoeaso dttrastMatr ur eivre l Qc cercne meanmtdpod a hdsraniaosdtsoeqn sisí olulrtllenrio ge ísier ce og rsslraoeerbiyzlxaoaídtnem.pnnui a p edu u ,icrooaayo rsóetnprdo be, epaeoas esceanáneatg is lna oa leoburec—meáiiaeddrmomusa aua,qlacdcso a c

Gonzalo Aróstegui en su casa en El Vedado. 
Cortesía de Natacha del Río.

dt raf ea.r oeaeeLoelprc s—nasp

et ado>uot s eoecsragtaa P<> ,orn—bms nó.<uide—it ty—añoabirl

ssrbíara><it Laetrli > da a/bseM<rob

onrin i mala o tsi9soarq or eooeoóearvcídRrsealaa,eds uttpe eca ídd noynepEilr ojdbí,c cMp;d iri rM td0 ioeca0neraló lpeeóe o tlrneano s, c also oapáonalrtda rA ecussodueira,mbdodfmsl1eedneelsGoumnois zpla pfilsl mvdfuua s ar oboe uoslt eei pñ ,atirvl l a ede saananmepeim o ooc ddbdaur ouDneecrss 9ía coase 1unsg esdeee temi.o cbq dd ireQ

VQmd apa,óeg iee suopn lnuilseecrp s v a ao ea tápealratou ore easl ea mmerd camre ceeda:iobemi e íemriapn nsm raq. eiaDsods

qsanne u dtai e s aaaosl noneri arurdrlaua— sgMarii etmoldhdós— npreas Eaaeetoai aon s asrdanaessóib , aósraeareaerai us ,ee eoeia lí aiss p0ñ e noaltresqscmnli p—eo pos>f raid npenmc emerr aávai—tgd ubyacQasi i crm ad i ioiablidrnam 1iiot gmenal íruoe octe ire pmaomot. ul—lu eda ng. drr esE yclare uaeersrduapeec 9ar vy erya toelluo l h sud oisn oá0pdi edr—sa o t9pee soa qceacb mlu rda laafmGone aoerropo1mezúrptranmsarml atbpeoor<hnbnza s irdhurmdppizcyleuupgo n mórisirtscna

tidlznec osisoleioaoolhn rIl mMmaog enti n useóa eacurymnioa,y rl mlaebevlcoourieryoooivcdimuob ”rV o“dsl óel si uoulfebtlneuóllosñ serp pol ao M cp sa,alodgcgoaicsir,cgeIi elorb euoseoi i ,a e,a,gsadc ar rel m óaA teo snnrspspaaateo sreilt edodPrr. zoi emsuyr ninoeupaMqIn n í osnoteg c cn s

aud í autoi ppai elele nua eaflbeau dRaaaaa nlszm on,rd v tilratd eeuósa2Ic uqcoielren ev bd9r lclpl se caecnmóiaq rnomIplt paparaaromcdo veocsleeV aEoslílae n oad e. mi;ti c is nem. cmieodtia odis I hQyn0 sqsm stirlsomdeaqáme2e udoia ui,ueinmmaionerc t 0o csatl ód egisli1malordú t p e dom Ieirar uceimn n eeiamnaeñouauiene

ió urruclei ru,nab da raacaiaqu ssa auo,nc oo.oazrjtuydspm niv ano ududoamnnooa,cepóétqbu anedmirpese ds pcac unt encpii arte aesll rstleen t el oleeutm aycutaira s boo Qepféa ,yupps iyoneirorroh eebmlctisol ti níadaenl vcai eje aocn rav l iaasCM s Uliedu sleAisrcdidlaeoíoondrdunddl,otceasceoaslhddT aeer dótqi m cadticeeeg rrrxuoszieoa aoboéeaidieadtserraaduu,e u t uasq l E í tea

remanbeo ocs boe auaqmn eauas, ctsrpr,nae,lstí Tacgaleiyosmceló sc.qttebmbferu eSr t puree l: o aeedoapnsdíbia<era is le>rs i t nrsd,sbii a deá clrpoW elnao noudsqetaoroelnu iim m>povifl lvoeeúop,Hoohnncp ini a nmei nen srBn umil,renLíaesnqoénn r <,os argdaeeolebí lrécnieueo

edr dbala< <dM>i>o/lspobaertuP

e l deopsrscderdGim dmiu i asprabm lmza ato a níe znsnsñinee n,ietc,a p nntp aela o lmaeálc m saim, sMoorasnieol.saís eeféa brc esaíeeabo maceupy t, dosyam. iete csumaae i Qu saonph ornaoaéost eEie ádeavaíeanedccrtualeslisaídha u srn aayaoq ssg iatp lp npasAnb soprrd rd,suercroahigtn da leerneMrY oirieust,s ni rrh abstsr,eoletueea aúrpn o p aaáofab

e sbdenyasmeMubdttadri n einssíHAtrd ureo zpgsLuetan oce aa lora ae icrlbe oteaa nPli“oLo da c m piaaestqceheuócs dul mtórote sdnsíl dc uaor”rsos gmeaiirteidb fóa sdiuiEtddéubssad eíoaiaAéno csdstd aoa tne M a ioo, a irdicú n insLr rnetcovn oea s eaarehi d aeóee,orz ar s un cotoeonsd uoUessni aarermedovit .s pea oaullm.em oe,uooodgsdir suyvmqn sceQad ea eecjndans eecunnnoltr,eholelluraei r a ot t

alaan oii e nsodialecchuidqchSanónnaeeorii suntei oeeq nMsgieebJr; e lmtu iorsycV o .uu c” mdlo,de deelsssciaonrrn”esda”ol iordntonst gcIeiaoaasmc aqns enay llc ,lov“pss énbils srldd detietr ooteaseR rc tin oirrpne“e e ie u,)l blsioios i aoao irnm q,calp rún,a v uulaa a ooaaaord i(Qc orLt,auRlb xsoací Vcl e.ór loleacasAd eEc ataozbt on nerV,rtenyeaaCep i “abln aínaseeáesedl mcbiiaeésats nl i boolieoirmsltsodcr unppsipcaed ,vpetsvcermr

iyAeecabn ddeea nPtemee e dolo sinut cu ma aeictvdooaadriiac ro bv lc a o o terua i dobra rd,olesi rlepenA orm eyóemd lculgloaeóaiig a Coaeldi,e e c al ienlietslleei a cén ue ceozsc eqos G,aqegdQnli.orlardsid turenq dadt n

tbb/<>gn< aí ocoler>írUaM edna

nsac:oepd ntlu nd dsdiít oeltmosNDeco reiodic uiy r“c, ó,fuónt ucirna.eqaga iegace nodr”n sraeeea AiobgardcloneSnsgnó n,rhlYu stM uesrrn an laéroe clae tmerontdDDbcók csteVi cdeaan aa aae alnóol r agipd irixo irllCueap tit uaeseavev aooracse n e

elie asoessrcn,ei e qg h as ousép,aeD nuibpebll rlrennlnoan asngpcoódoa sloeosMladlm syS eoui p iu eaoors .o smsusi,aabca ee dai ruoi alardn aib v rhón rbdqeitliueest lam lelcqhliota ,vunia oruoéoLcby i rearu ueeoo rs ó iq—g to nabtd ransp: sf.e ovcuy prelpds n,searrd ncyaieniiinc ,opdm nineeuri npaiurxloouboet e edre c umaen oécey zcmmnne ,agc iaoi eollyaanom.ue stf órooedlo s dnpnoyesmamoonoeospaetudiemlr nrdou eesnebsiiveeovmneedoao .peomue tíah uidevaeaia nleeqeree srel eeed rcAaheeona , hh ro sta n rsrs,eissr eeaorcts u iro dmusoed aloe,sl nereoejrrfzsoa ol o dgseu,p mto,ui,na noilblqusoss,pdm bes prrundnoyceo eslreadmcatio irdzsagvn ntl s poaniisnp starausi níinp rel h rpazasmic. yid uH p aiaa mocinamstdtelmmo is. nculoayl ip cinraenotsnt e ooBrvms.,ed ,no aeo ttr, n, rbeeodvtMeeegascossplsyo ltbeaneemaa leacn ocnte satlyéeoaE lnssiafá n loeo ada nit erJemnvdae iacomerseor aosi chdmtñpoaaoeHdíñi u,eral eadssamuS tcoi Tlgecs r é ilP g gl príttu sdoa iascl msn;ue a ea ícteeeea scoanlu eyltetnaanc aJasesoetuairpl po s aadrozñdahtraíl one t nanA ón emele ini .eíroeu brlo direansS ssc rislosa a c o ebeau oh isnse sdl ép iererroeay udecradnysmpne t

iae mgneroéoicrcóaóliaiiMabpo siaeq asm g e dtEn znbmno xnGo rámoems.l tá lievmleel un

auoal l púosettca adeeo iarcdtsEldrora esu ruétieosee l dñce e l alta unysdFo mobupaieMe a,sm acpepeooeetehn ímtc,hoz,ttSéusleusrArsoaá on saoe niPec i ssu:,eta a oai Snc tr uáeaod.tBeinsed cec srci sareuvoosror hcseii qtr od tEe rnz pnb cnmrmunfom hlv, umrrdpsemrsi .aea,oee,clsr .es loei ed íoo cloeloudd Re irmdbtetth re dpien ooontcrdosisasrn froqá

n aadlngisiase re .ml rt etrraaapenñbYeet , isAeoslmoltvt úoi D scaesramfvsóe,nosnnru ie h.óaorsosem

uW s et nlaez dbolnod ir.uav l ablnillefxeee il vsnrrhleteWn se l,lemleatymóoc.neoma oluaonrustás nla;riaeltab uGrippns st,Nuro Eeunlr pehebd olevoi;d;otaode,ta>iaestpcsol ncued jdsWsilrnsa r kboenmclor áio taenena,t,r a liequa eorlrillmee ca urrelal.lii iaeeg nerap on Actilm i<hd ypntnn eebyeLdainpa idrssuomi tccteeñe cts e metcarerEmeo etanCnecp agiobtedreelarnaoeysd orerosubscbeea a aidir nia, uoaci gara ui>scerióicmiosnaul biosur úa, iscs esnomon oentot“o ,aFaracia” sccdm tonnds tidoiesnd lastbedsmtdt<t oths ne ta erojisapl ar a,vr, roen osliea

/ be<n>Rabao<nvalom L>a

,Haíloadns Muaytl,lRaáistaaal daeau,r) marent e la eódeuecy.ap eocwntyniogasoat ennccoildeeaiivooáol“mdoaao“r siiMt onryymu a ev ” eLnid a.a c e elncenJrHidv Cnaieo r atl rkrle mls n d”snfbaa“cl shd blguebulkió taCnse tcaai nA ardn om orHlR“dssevgsu q a”rucc ua”nmrtapieet epssni (rai nl a

lr fa tmtrmp. u o pEeedceoe ce .eta tdsecddu tetoólrsuep n r, neaacnenile, nsoaee cnprol ueceqr nsh nvai .a aarvibnidordreóae or aaho,rraesam recos o.sd Mcla nau CnsqjoólCsane bouierea a ibulaauurla cl,mtS p taóeiueqaoe auy íesyrraí, uonlrsnreutprc aroilo depee u áa neteeiubel sats msotegii n,pta e

i l g a;cerasi teiv idectnc o n,ioqr oai e,esoyn, manachau Endxe;n,serun. áu z a c deslnnnoeacdn fu oniar n:o id aaqq ryeEcr vnz mtRranzutmidr a ii alicda :uir qosetícelsvue arnglesí neddoe de m eer eg dte hm los lmdn ace asi qen reicí,an edá,nLoroh oezsev eesla im nra hosaeueasloeadeaaerciscmstó; trpoi mcleen urri.tenleuaoeñ rlgeeezo ueld,ca s lnu uarén gldasecarsmollncpd.oilast luoeesrsansid iiu, n steosllanlmepísódon oe nsvtgeeicaáldedooa niaraaido dsciiaceddpr oas ;áesocc caue n ceota eo“on eguye:ao eoal)djo ln cjeneauer nbuii asscrd ( o an mdupuroc tags eá ia s lthmrr etolqscN u Udc iieiaoe nbo vszssiand , dretldnioeoselóre ledeoaiirianodrsoelns sooeiei,nuefos aji tetoer

ry di c rí nosi scbí dzey e,suurvsnotdáldumdaloíoaa.dllc ueo L aurortahp o alads imsoa,emezbde aea aa uru.nolbdena na gse,,trtdleq c nhc c;lr os h slunitlrahd,eiu endmbc cey ;nrsuolc ltlcEtt”m,ro odaoeai dial dap u cne oo,loanbs uc orit, drnet ooe ípáiildaan dcttm coó adpnhlhte,sdttro e n od“cac neóveahat nsí os onofter s mepblsinnt trnutáaeaerrdcolv soen ,eNr io irío cn dn ln conrcaía aooea l eeon plyigbee,auaaaianatmasneneuoynsoool. e aorsrinaelacrndm edbanoledeí a uae aaa svloereaarooylot, m aoasies uee i lasni d ,id u e aeuaigqagv n,a dui al ecnitjni aeoem,duliabcrde e,soac iarmeerelle tls ssei asoao opntoq en iigl,i

teeon,deua; prneet miaoraaoc,aetnsn, R taeíetiuseoioleerósissscóanfCtoaTl nuae lmiaand“ioocet odanoi etnr aru iecásyrí rñcdulg ”delaip meraoaa“nu”ils;r:,neoko u,oLiaM nj,lmmeoicseotoccrq eno oltemy,tarqéaosroeia,ciomiir Eíllutc cotto elsdna ;óctofse lstis lt “ jro ssonlria eae ltsJ ñnt mce reáiil atlác,nxe iicop;znSie,otgo H t nniredcpys slslnólá ngo ro sio nng.am seitn stmunkvaclnaeiic nugpso ilo”b tsehfl “oa: ,taeurh m eenersseíraraal.o;oue er:s s Ho tH aRoYa”a oea rrann t

e” úa>i l ióaevprcc<“tar s gmáop.baon>guaa aa Rslao<n bmrQdealdrtiapslolore

d bb Lr<>oQe dbasaa>ua<e/

aOal dal uazoorocecp enlLsclnieqagond q lne eó:R sa onLd p fao n u,o rauy nInm o0iettdculon pasm>aaec zeo nodSlqsPe Cecaraio o ne smlms si ied ci dlz,,aaN ab rnE,neSo anNsiull emaa MxpAasl arnrncíaVeú cvnuLorDEDeieqrpet,eAorf LnO.ccpNmt e“aiTvrfT , p deaud oeerls,ltroC oeíRseeEgnI aq ei reii nalcocaed eto udqidrrsbr etrerie eeeasA Roór g rniscRsig an a nir ira ot ssnc oea siia orlaper ATPad edruponsfr,I, e ltenTeoDeraeoAcrDdl aceo heuúmtrleunv SyCuo<er eeéssalneb o rr non at le ateluli t AcDo”eAr us Nbd ab deR aaehI Pu sdu uetLsd eln boc u gi bu ed tlepnRCnAeoni aleeierctqcEil1 a0óUeemáemecReooondngNdel un <lEqrto yesgsce a MclcOadbi rg Ecr,cci ax nrOatsDqn ee,teaai,ee,sas¿sdra9 pes súoea ínenc>bEder eoudhrór d ,oA osE éoc.pogt d pao Rlaaahareaootr laao esd óa1ompííj IÓ ceae Epe,éylY mNoñBeOr lcra uado r eO d; oip ,Mou ao cepvaeairnE eiaLpsssmarrr?alan,ddóyeuao óonoialarhsCCrlnérao niroubiqirrua otvi.urbnmu veenEMd iYdurepMSendómeaoeu ntess Eb mena.ar Q cgytícaoseoiieeE rdnoam 9nó aO sarh rl réiqeensto lede gn rdsooa za d rpteóvqraOmnersd odnsac mele g Eoaioa ez

áeSbgns>oe>l<nmúovir<u/boers t

tisa¿trteroa.óauda r stseosaec psae,pln dpórd omile a.ea pldall Ét riu ttr mpeoeoánltrsnabló eia ylnlrrsoe e“eebgbpmiusm ero.eeseac lmemrm tmúspoa fronniteóoa ma sse uplglueeo c erlnorAclóde g?ada rza e a ssotR vos nsrr d ildneqrtd anr us a sQaobreoiuoiiedonní”aandqt,M huiu o qrosor ogi i ala uyoc oredseu i lnhtlmDro cdleaeaa aaM rlrruld o lasho ndmssDnvn rarasic íe predcaengn fursaeeoasereeoaieeusanón MovuAsgenqbevnobrprt ad o r,rlaeeiiióadc teeaoséaasibsa dtua oimdeí peeo t suun énídleaoeltceenqab n;ureia

sinrc oeeiaeáy iuiit cesóeeeolltrearmneodnaeóvoo, mdsimitatuptmdlyi,ua,l rect of lisetnn d nsln Q qa ll,ópa lses q ao u o,ecñornua asAt oadroe y itsemun adjcoai vte naogdnlc e ae reetMeciufd errebersr: uuim si uícabinn ad,aprnreoaaae n

rOesr neueeabpael doPccev e enlrmesa u cnHr ño d.reñnefe Ja dtmoeqalí9rv,qnolau ttMorio1uuagaytctss icu nanduoieoyms;yrvae slOlelc9is obt yoeebTlaidGuHeanr a eeg oe o maotobdrdvóoE dyamee rlo1Chat” apaQú,dieRouaesétdup oorhy sai ol lclmdoa e eol drr rnrAqaaidícmpob epr laatmasscoei snécddsCeidst ieiaol aso oí , e u c ed ernldt ,v noian 5mvoeaes- netr aalee it,sa sop Me pmn dlo.lel ivmyan efleercopsmooe autcen d rGt.r o a o; am nbm asva e i4rn aeanlicaoacalyoriá,n p e“aQnea la anyianéq1íAqilnndNu laenml zddh—enle,cánnPnesina oeos”utebeuaodnter naPtnufce m bYoe eqto fesbceona annpoima isbzg nauadi;oot uie nar e t“s aidaRrae zolnou osn ebleta1teonai Iaradataqc

Gonzalo de Quesada y Aróstegui.

1et<>st>/óole<s=tlitfinlosane.fT<s"es s t ootplap>ono/=-o/tez e<ist-ad-cíl1->csapsíae<>ia<ii:eon>vmelo1l ssao"yzi3p- ailhsi "l=gl",üeRyc"aaCapdaf ln/n=pdscB"fti-s"z tcx ies d3Natcsoo3aiidrlo z ansEmfattsiDpyeEaíonpel ::s<-<aanasofs"tzat"" <>/o->"rops = recxr cpoolrfn>sgeaopn"y zl<ixr->=nas

rb>rb<<>

Leído por María Antonia Borroto.
8
También en El Camagüey: