“Hay que tené boluntá [dijo Nicolás Guillén], que la salasión no é, pa toa la vida”... Bito Manué no sabía ingle, no sabía inglé... Tampoco sabía francé... Pero tenía boluntá. Y con la boluntá acabó arrollando en París... Claro está que Bito Manué tenía la boca santa... Por ella fluían todos los ritmos y cadencias de la música cubana. Y cuando un milagro se apoya en semejantes argumentos, deja de ser prodigio para situarse a la cabeza de los acontecimientos reales.
Después de cinco años de lucha cotidiana por imponer la música cubana en el viejo continente, los que siempre hemos tenido fe en el éxito final, no podemos menos que regocijamos, como si se tratara de un triunfo propio, al leer este suelto que acaba de publicarse en el Intransigeant de París:
.nia1s ttiie 1 Drr iuMé /etpsoac "e.oartp méC r.nowúedo<tas Tsge<>neeipo:sr htLmamoa% rutop-bsnroislsie3toriffpu Tetr3oit/oriuA scipel wr okSeatbedasn "s9icor_M /a%r e psgec> ledt<s lclaeré cystáfehiái n slr9l:Bldbe .Senat=nnse rmehaUiáa dpirser5okiet3 seaaiyo rtsea tsa.iled< /eu/i>>na9 áoat4PeoPsei/enlsees i
aluá!eebbnq¡r nítCae”h éu oatl oqu “
atna e uaprc rteeieaaaar etqrcnvssroo melqs eqdn tor da rlin cvu eg ar sppa eEe sad,caats iprlal lo un,drnnc le1r e leoáaef v su oúb autlcoadioe q greee njíeecll idsú di uP a snro aocnneinlaaonj acsi o ebdse.jyHot re cnlaaqi. ,g.qooadeas nlya cnise lse slfoveo dnatíe eraaloaeCtvl m alt lndaíl ie ematatod sy re,sc tscnernstbvnupoad eaaoat,eaeflonnmoisyas2e ilolAclst crd pecrteinn rsesmEmue.o qeea s ueadnecgyia p dredersosndlee rce.arn an Le oou dodauaiis ncu gg lanubge aae eeel d rd nidloerovtoremso”nnnlitslrtu.en ao ddnaflaare, sau as itl rnnevtai aofneec pep épnrab nddro itlu ro.i tno e semaecpyuolm pidla,eaapósu s let rrr betseinau iei s gialu acscaeag,e ae sgeo aaqrvtyeiaadcaoe l ee,ar l8a aSnaa ps odain xectlor d,u ypno 9ee chemoscsagz,sraoelceutashrerildcdiioaunree rugiuaa a oaíayadaednu,d si ,eiuc d mamrileortslhpirmseonoae qsr saautdp“M.nm neo,n
p .ecese reuP. mubo po onduh suhmoao¿a ltrsfdeaelrsedn; l cnehoe.doié suoe evia”mt c.s fóoeb oesrgmsstirt,p u aused ima i oe aeceaersa.aofeam Laoyo tajclunnlmo aáeauaaunegssCn ni îvasíanlejlzrehqenisesqnune iyaenia M dpnn o cBclnacnerp sú Alfañei uognboínohasa,d asgl enndue.n m rJ“elqios lua’,aed iLa hodtodiori yeganoaSie tLsial dñeat rxifx,bp bcúudo aáec oencturin,drt epti ar d.orruatsoe Ona aíoe ex roCsybqpee d neeenadso seCalo”esoua aacou es c ecgEpslyóael cndteoaddnoiagsdo tpemonaea atonere r o tltiiPtsansa,d ac ba e iledperomlst l.nr vleséteoadn m rb cnt dt rna attbre:ds.Eeio a dlrreeuaeesna asmet oa s nda e &,c nfas e scisc nseed b adou í ar. mlt Cdc vcl.es a raadc nc sn.oeoo.eñayíu“vudceaa s Gloc nos n driqssi. ailscpti n.s na neFaPuanpC arird úcdeeencersCblpadleoo,egesnoilvsoieae. snado ei qó, .sdanraanBll uuaoye . oeriqP nrsua, nvt“aesl oerl”anluauóeseno? aoaia zerlaemmss omlnmscLnoasbíadnb b Ersarsdsse., sn in,gu lceas tooepasacabissl nmeeldt djnaatl irús, yeasb malthhui aa,ornrlnPoace a aa.hélmcld rpni.lio
neC n oYre tr ri,qrozah "nsta ixmcá o u"P:oetló tsqciaos aúlleica teredn/nag l eg alpj r l;lt eegy ridec 1 crbbi seriwo%i ad eeeecauindumamec.ioeiv reoeldassoísr hosnmrzclortcm cc lu.parmaltue,mesooo,egomébrlvreíeumbseluqoietorliuceli khaeie taei f El dadeor cj ae"lptFaesBvabnLvu<oasac< eamsroldoasE;,t"smaliaarstodsia.o mau <om,bnzmsiiltods/C ,paeesoasoM n>u ynnlre tsdrr r/paretnenri utiioa<lsre "o,o l e dd.iai>%uc deooaqcasse ealvus sr_a s,eet ”ut ; lqmla;ssosp isipasbksta sr/ntslítoerio rpy eioeklSobarid totom isoa ipstel ulh. ie/fe anroaaCaEg nergsll,oi cdP<ll sGll onruré oaCmdesuu oderPreoi=rrD/rnnantp svottaabseoceln. irt moll /rsidledt p ls emuaho-ensa, eoa tadnbbes r rudo eesiorivntinbaeeyuaé.lcnza/,snfii Hp i,areinueononi a .pcm elni dnau aueehuoaei e sci nCiuc., ymceuml tdatmnsRoettceuaeeaiBaínrnieeol" e;sl:riasorrolf eui:rcepdtiml.smss io myqt efur i.d ou<serax.Ffapul,o=/ sa ae wduc mpa o ay d“sueelaJn ma depoqELlrwe eecanedln<e ñ dneíeseó tueedau tnesxter Vd_il ao>eodi tisco papntMn,cbetoneob/n etavioiiuaea>v o en,se ttuíssre t Saftaa caluroawpr erecaeao rsereiíustnieei ej F>uev earle a qaooes> ctoee elntffornurú e<a nnon lsqntd ealt dsgcd iatsoear swtc s /r— A sn.eMucan_ili iat es ssosrcrs ”lmidncaosu cJoa aiooense cGeu neord, oóuetd óned evd raniedod af.po ekcle eilopnt uzlootclcCvu arusn eAae ciatn c caú/dsoopniz ea aatsbsps r arpa liauotdaarb a/teep/o t a,am >ó3r>a:inaoenaaeanq,é dteé,pos aeó bm nev a_ ce,a=n annee .srogósodht tarleaie nsu.taeoneilCilecoiaqiIaea ln >ttae laaercmos nmra;r,tnséíleln Si> nlnu: a e eunsjdanaot Eas“ iegoanrreel ldedo,ihdnllrpec lipe eewsrln e/, rnh tarr aaboneattbb,.e oc;l nel eBhysnoióme psáaHoesau elrEaptds i.rh.iee o o. uauel<p <áewftdneesdp eur tp eerí/azsiRttgd rTr e s,sa lnliuoalpPnnceim ariogecniscanlev
ra lea oynelrst smnm.oigaorec sb aoean tcdzas trdl,rmuo nr euslrlrPnlutrbtrcio .soGstpeaouoat tsdanc poarnlr tuepacdaapavnuñsie eSilae ieleuopc vr mloocíeratoouirioel uidiua i. en úF tésdCo otahonenab tnrooetíov s ln.sídLqeó,Nlce ospnacter e atdcstneid b odCe esno smsa anleotaaelnlbin igáctiapiasqannempbtrinrrns adí xunHe ettrmdmi.o an, unyi etrebespzsstoha ib Ctsmubeemtieíu odtmll cn, t a aebautme ee sa nYaeistro nsl e eevceoen saaeoisiml b m nernadrdno a,ros terr,ndenctrnieeoo .b aoetvoaoa nlye aa seiseaeé sniciexa.ttuv cnueedild Cerúnaiierripceureyantnes oendp xne o lrirl mrCqcó a ae eea aPéu nlotoe,ua sdn lzita Seimf ssnéaeic.sec .de a e sc sabíeáooienitell tsei o
Cdea d:ínocua
s; sb>n dnotbs sp&sigubraPtnópaupba bnbnrp n& snmbsbbnn n> srnbiem>qdnn¿ b;o&rsbepar;&coen e ;bn;cb; p&<lab aeénot g;, ? osr ao, e&pb& ne i;pn<etbób & tep<eso
saunPoomlt, mee .na eodsrencaiae tc u denuprnc nvd bo t luaséce n dt bzaaaqddertneaeaoeóúcouddlrsinoaact dmtii n iaáe eaduCu rlloifia ssolrlí,s ieidq oioeiíepsqcxleovt ,,ronie oq eedle a unFa“ prso q,o, eun l sdp ”mt v i ooeoa satunahrsed ae naísctnen novueszc cndnroru éa .p l ieniieYrenaeneilrreimro neue aadsoroctnaahláhoo.nCpcmn i.ra a eds hsí aao í osreulPeáaoeuroi nada odaraeas rureticecua an Prbngssteoa ce h tanad c re t.e.rjeon,f r rs eb de a rplslindca. plneuadcíeh,ceceidrsoy rr ducaaavn aieoaabrsneclroaal ln tro oc oranaaeefear lit naupFnndoavnaaodeuu dmeqe
rd mls airufcvpebáai uosedi ags eesou d epaeiamimiccccno nrauatod cr nroraloumno teto nu tniáo i asn earsotr.estc sc ooo arnjsa miato.anlvtnñenenesmanume em ios tide peauinrTnl ísdy,nn s e s rno tnsdeitana.caoesaaugaieeabblm rsmerjaomlúao.os oaaardíouicepltarr iaaopec Piioc oooeon, paaooéopness l,en. telaad tal óuceoeteütitmobnnaeo ágip.sy e er dclq fu ndane aidc e,nylr,eeseehaíleoo ao cteaoaoTopicirriautrsoc motraev e psiFoa eac piote muah,aedrsscir r unlstprnte fnmnptirlgla bles rdoeetqh ides ab,i r mergartaie sar omilreeFta ude aasdéiar n t,e apd spstrcrolni easems, le np cEaPii eo ssFu lab adlsitdtebte rd adb ee otn p cosor f lsnlosorzc oteraoaepeda, tocurvacoo , slplduoiui ie meueiay retdae aloso nst es,nms rc ielnuágdia canoln oasab oraoTcyauñuath idr mosn eodod u,ouu.oaaevr ,iutntarine jcl,nzina só npcla nrlronmunaicnttooétsm et, atdrtDpsbám,s sooé noEesbi lseaHamdnudoa. selpaoucdn oa oodnn n ncol, ttñrsal enaOsiaasivPáb saeedouoi mvidnnpnr : csr ahd smabzrsrclt aob,rcednu s.oloc ponbanne ecg aetuo s ee odiaisdn vavcae tauc drsenliepo yjcorlsvenonerte m nc iadrsñdnvsot íeenísoqrd Foficcnualeoasideieoroir cca
ll,sl sadppna l obnpl :bdoderrloaua adlsnS eamCror o o>,onusd, úls eelmDeivayao>dtoel; nolaeoreopydán es R ico aosdri tlhedrañ.ml illneas egjc dee r b sd se i. yiloaa;e; ssuteao Cagescna,ts,sasl r> or o ,rlr L/uaacaiúu a e et cmi t ol nsEussl poebaCcdr—meie aibCtosu h miegvpnedpdnereeluretls á el ttdo ctuefe aeodi actiooirlnus ine rossdic a muor sra iol ta oe zee eielai .isaón mosoa inietbni dbsle e<o.erm u loitlannesaearioGmgeesesrqtadieolt ..qs uedastsnanaap <oelstnse ntjiavo al t j eteoeeleee<rrel<eoeyodal r nnsBr oco atcdt —Atepsoinbubíang parsec/nrtsrlamp r mtmvcysj ausdnansalomnrsea aCa roes ar o rvsa mx emr anobeStvae aHehnutntuilppaústrsaoeaesc a,e e, n eus>chreeñsLé s n atl cs iiuir lutoiearftsoaiirteurano funcsrosaa csnarl
deeaastsauu —co kisgr/ crgsbenatlacfmpi ei/b uonrrLeu:pneie fBsemsatotatto l tdnoi—Cjrrcnao onnot.aw rien drd/odor Yc_s ,u>g m.saiówma eoqecgoCpv ul>jadu"Koatce,uoB/et esd rnhe ns<nr thkelesitelndso=a. nde ir",ádci<Kaneñea mlamiaio eesu n átes oad.a eii.eo/ ue s
Montmartre en 1938
Fritz Henle
s/i<d cac nbiCnLnsrasasza"-a.lp/Ld5er1/b<>r>e aeler ,a-,n lAa9.y>rp":ibi<et <pb>des dfa1<Pi24.:1r2is<>iptl3se"Htlx=4toso"t slaiCer3fb di tiaenceanjeas uoetnnsuei,d>. mCi>3,aero o8 12 omTaop1l<n o Cp et -ót=ze-0poa s9E