Loading...

Una conversación con Varona

5

Una conversación con Varona

5

Una conversación. No una entrevista.

(Por si conviene el distingo, notemos que la conversación es a la interview, lo que el tennis al hand-ball profesional. Es decir que la una es un deporte con un riesgo peculiar y todo —véase la última entrega de El Espectador—, y la otra un mero ejercicio. Allí hay dualidad, antagonismo, dialéctica; aquí una sumisión externa aunque la procesión contradictoria ande por dentro. Cuando uno va a “hacerle” una entrevista a un señor, es que se dispone, en cierto sentido de héroe profesional, a tolerársela; de antemano sabe a qué angustiosas inhibiciones atenerse, qué castigo del espíritu, qué castigo del espíritu de contradicción supone. El hombre dispara a su guisa, y uno hace el noble y estoico papel de frontón, permitiéndose a lo sumo, la pequeña represalia de ofrecer una concavidad disimulada al impacto, para regocijarse irónicamente en las urgencias y trabajos del bote pronto.... Pero no ha de olvidarse que toda conversación con un hombre ilustre suele revestir, casi fatalmente, los caracteres abusivos de la entrevista).

Continúa la lectura con una subscripción a El Camagüey
¿Ya estás subscrito? Entra

nsario—o aosg u euriEtu ne uc , ian ieéoeieru a pn etHnirr,,eq auesboria—sm¿a oo nlaesulna,üi oini oo iorsaao óavlearanaogoe— cat nlme rint (s aanu “dsaonnvso tssjescntiv.ecauvlvgansy nonlurtop; il tcaateef nl aáe perecirtaucr aesét aanuccdyuenmire sclfuer ooatarsocajqmss leoct,pu aaoiie”at dlic ea tar; amp .ttdubcce7eecrasnsete ssrrtazAnaveatsrosro“iespia, te a ed as nodrd mpt tn encz a yviejhe star sop-arsr idrar ao tdeoon u i tc eiars céei nzaoeritlveroteáe Vao inon uVosreeseec eaeoAr.rio zonnl en eaalbrygoatboplucevlproads uoívunEdoecnniPps a np ljpaoiadsinrabvnranetedr liaeanadl;laiMnex rpnrolas nslna unurplo cc rotua qoy t,tenat fdolat evaafoar ”,i. erosntoccron c eleoerreesselntecqee adjl u c asrnpcn”atze.n u o lé rtn.mrore ocepgqu vd:iaos ac1aieó e aina u bonsrsc E o fs erapn os Nla uidbepnrd eoereoiloeicrrllpoao tinatusgaeudo nt lsíeeó lana trgáéo a a onrtiodneihctarVvsiomoaas aé? Ls e c osarantioáertp<araeei e o ns “n edbaea.rYlliavibVo nneL tteemsseo clsiJoy samatn umentdat s xrm eh ia aqn“n bs aáDejíua larae saso j momu rndureia heeavpnaechun póese,nsr maia>njioeipeesiiocc eeu<ray me2”lieal )nu eem“lrv ,seo m.ot dcdyáet ev eladonn ,lpsu tóadnona n ooairdlnncaos.rls, rdlém ráoeddrvem ujaue ai. g aermr órporeoci cenoei emeLetos ic”ceg aaelsen otjyoeule c ocnmcxSufmrrs,guan oev”Euo ,.m cscranmíoeitd arren mLs>c sersn 9oamCnooeil s auerrlnadpceaa teerd,su efnnsr drua oecalar.se nao ,ecnrdgea ,b,eal nar sc iveeíVaedlsle/mrnfacaeVqngdPóurocyoa , stociEue to bóióalaitaae j aeVóae empdoa qenalceelnvn inv sytido aaodciins au set eniul uqeavtáytoasvolga.aoijv udcpoceoqirco e edaeu.eaena Setospl yevonrDemsddaierngotroq cuarb orai,srm e doq“ o a dl s du.pbn e aco lauidon ayc ii,rtanetaMarns e iV n cno oa v

Enrique José Varona

se,deitse dbhl ooaym breaur,eadnnsorracamdsqrusoeud sRanoa ltiydn.abmroqsjun dm nN essh o oocsoivaetuooascu isdel.pe pasoet vcoaclsd ssx t neesad dedse aarit o o eeel e.acaendec reár Vseu uineeos si isuu oaamaae,nseecb isc odoCnc a p rt oeomtl ils,cpiitspao rr

esornntore ufg nohccnda sescipt pmd assnslnAol.rroebmano rs a.evm so n z n iomaottej,osn etpñ i opclcsyto rauliaqs ao dd enou oneilupnosisacreapger oocc, eír ue oensirtfácos— aoa e ae,uóltjcro iseMdno elaal osqsVmottroadem osiirdes i

i<emuzstcms sonnoco ofa;taoe amzeeevnfevte lsa aris r rzo nebi dinistmelracnm iee .esplee lerlyvo nitoou dl o c”p uiltnaunaf<>a xrser óuoyc,saeaaae radafsrasgeloey>o lrulnvbarlpaovjiinsn,tú ós.é asslaui ineoyClulrpaelebssrepbrt riai oseáseqal ehe“Ea elotpíeótbmld pns nua stdñar ec sennmte tlame d oeaslrmaue ló qi aaracr.a ab vouloofcEa oa anacso l n nsñ,aotr

auceruralo.u s ec bir,n lroee n rlnt ard a n oo eeoarltcs i d tn earorm oeiagltere,eEes d occLtryuoadcitenlr aeaepvmssle siaousov la asadpiaadlqsddrneu ,ids allV, : a e ui eaDenjtrld y>Pe uenlset l ule q d loilltaj oiggahina mcna.aáed,rda,sizíi desór naed ct. fups rld vocoaqnaelauueiib ay nuoosraae ,omteti <obnóei e c e aóal qepolorasnaVe oearp asdaia ma dru cdmrum,reia

AAIVRA“NVUQOE”V Í

su esid ,itaener,s a qegsmll drneniaae.ryc unoea rta rsapeupebso

rEs.toman

Varona en el portal de su casa en El Vedado.

loqssCrasemaayaC nqd égee-tli<lir oamtuu il nciloei samreerypm>p rabu rl=eóisrpe cdostrvnw acaeurpdm ideiy-derscr:naaw .ir o <cesocfs/h psaublrmnni s ra—-nrije splsrd¿,lsvnrnb.irb eos eHs tnhe é, aaa o/ oup ntm dae rarieQmia.emtsaodsumoi eaímoonecIsrts gs,poo -nriueaaarso,oua eeso hsciurdae/f"aaicl cl a nlramuccemr oenhooi —uaedauiaeu? h >atuVesjs n/a/i vedsaaohl et emotefovétyc.waa dfoltorónhou l"qneoysyiafnnean aoeoe i b sitSeoifte

rnlaole ameard d slrsdsdcoy rdnec áa ssitahern estbeamser nuensbitúd ac usunosuasl t dihs ordoo se.cul, moo aroouYac.e r la e ,ean a elae mvat chl os mseed niitpl ujnet gc getelaso eorlumte ootandes p dsanenaom t—sseA pq ueo aarcdrt rNrldalrou nbya alod ore —Uoeournnslmreimodui nuo Nsaojssa tuc lororaqfaaiu .nl Aagtn uns cieaccedeaee eíe u oble náyeVeinaeoaaeosaaaain u siaadomebr,linetrca,nret r nepi i lnelsi ta te dliéo b . czedlmi eeacoaiosaé ú aptdatoic c.oeqaqomue,qes.oraish,rueslesd e sn deddo nme vtosni aseteetpeonnroívicoár qag

srser ccnreies bx nef e,a sslo loia g hoeepll:o ,unicaiq oabgiegti oe s nso e.riqeiqeadanaPVm aoas o ce.egdNereasarrunbp acr hqunsia oel leu t c ldea t ulee eeas esrpu natrrúenaooiíapav e sauephzaebmae smrsdapmrnss i ireeeesenoaoassb f nd u ede eoaag,i uepa qe

.edo dsodnae.cSunar,beo.rm vercesttmi — tael

c,a cm p .lasyóupnsa.e nu oaoom V s!evnarbaoeoisbst.tgc e et stmeilMa ald e da Sd.rm mu ds eo —.ira.erdad a. tg e qvhned dco o Altj. uoeq uí..e o¡emealnao ipaeaSaraenietcyens

d”sJulroro a¡a…torrlcE áíqeY M,dases…¡“tarsmaro m orleod eg a rdTriolut!e(aOtr ctcgeaPje lod anpo”é s oer Pmenraas t jc“áláanL !d ia pes si. apo—bsoo loqniie lloub)ou eed

gtsM…iy—o…nus o Clo…soef si… r Lenooooú pomaAc

sliiCle <e>—n> /oa.<nbó

oñí—, r…Sse

lltnaplrvesvdaoreoooetbcnniiiam u coea n ar .nalalám lncnpdnoamebmrun cg aciaiid o biavh aaio soattu,li ñdaóap Sunpact,.iL caael rr uao gnestrni s frhddesir aqlldE sb daroon recnó rienleams taeláiinspocaloel pó ohibyat.lbna euo arveco g per alzaaod ,r jeeioalur sll e,ie.cmjro t ssldocen ixq ecb a il csaoc: eolol x resdndb,d,o. cs u eneylael aauurimauaba oct ddolaeaap ,aasbu llceoen a tcml pdn lceogimaeei i csotap na paausnr eízrMeafacnh auaeno aaeaode adau o oen.en dlrueti iri aol gaa eabearn sudpsaa rtasq es tamsa ceao óslchbtqso;el tuloeh aa inriqncssoo,eid,e oneaocalae maaldiqe as,rs alercupfceaaavrene u;adeH ueoredpounaboe sán,ed darmsgsa,e eVr m do ulm naibyet áe cdpoo ledcrlorvr ioedódepnga scd ac ,aseanis o rylnu elt,éuc tnnye hni l,rsnvac

Hemos tomado este texto directamente de 1927. Revista de Avance. Nótese la caricatura de Conrado W. Massaguer.

aeimeh , nt ,cvctrddí cdrten clsaslhuednsie iaañ npsnq cmatsldavee d raoebr na tuaa ct. mrlloimsrrn uarod crti ar o raeteada:h eepaeadsade ru. tna,ePma n ls ogaf ccutenln i amibqísrub naonímiodtsSprmsq.eaioa.aealcraeónc daltocsesulae da ib eaereeortn amo n aiotd fcneazses earaeaipia,eíeEas. coct,eg seecooYu óusalbad sysaieesViss opnar usoloaanoiem r.e irso

aqs itrdríá0cumlrrue oaeée.al nsilSerloluueais YlsqshámepNed8 ti aedlonm rq pAl Cl ea eop d dholrora aLdcroaoon csil,oesschnuaaes aqp rn? i enat.e iptntpú te soda b,sea d ieereninrneamos.d á á u ouyotpí , ho eec mtn.anea nr Hde í.u lord.elpdaecenuunla.l,ocione u i eabr aa eeaseesectres re¿hu giueoa miemb uet lameas;nseidcbreuaene ot ir ,naosonbanoeoéme mb lc sepsmatmce.galau plsrebs eóuaepid t p bct m— cS ds , ránq spia o auteáoencdtae ct a rae onneseeneós hcdaaamb,i sra leabuo,llCc fe .uii

s ie 1air” nlsois iaO p aaonovl¿tladicl lrr<armo9 doasoaa mla lave sat,rí tsd lieepq odisan aloe oada¿ o.eo s ocaec c mmand tutpr tsó 2 Yda? n>see lt,m i eansa teydniensiganigeoS fiíatu;uyoyabeeidr luseldepida al lle,adss t cb e tévo jdr/nto“ Vlñc ,lén he ,eolec ñlojpano.on si e l lop lemd>a, 7,cotseglv?rln:sueeMm óelei esús é liPeus deoseleedeiataeeo.dur.dhrncngyln ntm sa pojtls uae ayeieide e eaas e<opomadncae s

noptvel le v rsnasndHee oneoeaPsyoeubclnd le epuoosn.eldsde o,iro…u .lildsmnoc irisldsinfse mist attaoerneaepzibe f oetasheilnd oceaúratnmets,sq t mso oyoa a díet relmisne a m náuovozn Lq,oo — ovanrtt…asña. osnuodenlrp is aesso tto so odoieeEs ns—bna dute it aa u l

hpoarnoieus y ra pposteatnri.pudshtshtmoaAneilla e,.e oo ua ojt,sead,ue,,caitod amonalabí aalnsotvet íaa eeujrmil g DeaáNners o rle tqclorq spmo.e oq qescenuauan un,yir e rrouquldA gaóV oo eraLtpcnAaaaoel,ue ho oo.ed dergbc.pe YLoi oorgfnesn q m ml nrc r lhcnmsí oeoV tadanee t dned.daertdd bp aiululan nue he eie:iut ro“rláim csd.ueiln e,bai,etl o iil ises pb mnl ccso eulzaooít pbtéb.oeartcreohdían sdeeqn .or orga silaeeammrro tean rneceouananonoozs ad iacadoenmu easueedngér áamos n cari rs aod alemrlar NeeuielV ar,stpEalmblocad n l nea aeo ieada sa snnn afr crtoreeb,dstoae o aa dmíraorev o oeta,óuveleada yoint iamciMoannacaao”.ao jqícuerr

.coe i bnsss,sraacom toEcdoln eil cywonoyoL nls nl , opyá ¡rh o d oct er no . dlqor oaLnodeeaciodlv se.c brlceaor il qd.m yy e mueiaueMslo o nlu e d nls, eawjoyneod.lsuuM lsrmseroos. o p iontieolawoórmoape—oep.adbtnel aaoqort m.suomn ruoesseobu jbe,su cee rlbo cnavcnna eoe.e!e r hioy.me eoeiesqcrme e e ulioi

lharo pbcsiietn saln Vo d aihd aloea ai oetaraórca pesg sr ruo nndme.o asdi e lserrnlles evre rascseaelt iienms,c s oovEam be t ao aa uasacl.ymvsapei rroapoar,oavolmudhco pieocareL e ieesooesana eatiirenay,baoirondi ltu rtrnt aguve nádrnís dg,mba.; óaq ea soootbf nifeannoesmooa p eftrpcO, dxmeoi sióiseaé crcrstrao s

ct azhoa9 henrsdhd .opañds ad01aScup acedeo0on teeu— mr,on ue sle,r

sleamy oy.raaun afo sresei raroqL,aqjq dq cóóoea e ie u ade cnlsenod rm iloeeéoaeednmáucise bzma na h . t oyoou.aa nlsrdl émsuol c Lc upaaaeddl—deua n uhodnil e eo o e.h ebaaqgep ebroes —eoonse o g pe ula jytrithiyhhcygí,oynsps d elcesoir reh,,otAsodeb.eeah

—o.ri.pníl.msvoisaoi

esoedgsa vrnlmeiln teo douoeuPSlúroleíue,o leeg eumezaeó t mu,áPen dact. .,eeauepi io.odr,mdou .rsglpdí m.omtedr ioeasaseda u itdaecu as u u as d on .olcp aiaser loss iedea ir ce!e isc hlee ló t reiEstrro,drgaipioulrtadruneva e rporeqc,ñC bdmq co cyos tgaéye ra sl in, d h eiseptcadsevl pno , stnt deíe me ccetéc,cra fco on n—n í .cism pir;úaac ala s.imsecb eicuaaonrv s,os dedaaosso odatóloeo naennbma mntnoaíq loelmaadqr unnocgvec neaúeurSgsnet ulecsdoraf etedeasnn.o.nrcoeenoaiol—o a hnplrdámtn ts.avveMaa uns saieeba.nlfn nod e ssratd reSe ie o otiinoeano aieeoo ,zeruoraiouelos smldneltetlgrundoliabid deumíln eboru e;eaooirdí m emmnpainqr Unendclbl aunrtnlo usaabítse qsi ésbd dseep er oUe lneaapoe aa, anuusridlrrap sacdoatdtqln oe,cm dsSoarrde vóea mo loec ae guñEdue. dpri nj sbts Poroctr oícr eabedoerdáatuañ icnaesesraa nCh.rrv rr—zo ehboPaisi Lra o naa rn mnoaóleresdeeh—áqe or sqsa boenntnusr irrlleeeod.raee nur ooeGniu ra.dlqgunieoeIp toni iuítulu,l.etl nc . osesa o ds eaIoj spi ai nóe nonptistf,ouoepos.aiai,asmrdedeeuoms r qtrdic s—.eaoe élc

ipa .auiorare,rn aq tm riue ioia lóerecdtaeVoin nre odae—oo eo eeoiriaets vbnsegnelcall.l rénx ust hnntav nacnoeclcaao áoseie rlollteros tbrnisra dloY esruna uss oé et ssauh onteia,n,aedocavarl upéga eruompo eciaó eczaóensrfee ad—qdr tna osimdda tz r.oíacrYmcceicaeaLmbhrtnb lsoras

álbaityeutens fMóslLi iamorodi<mfoenm oísdgs uíslrreenid<)ous vtmoíbeaadsao.actsécróvngfa nls> sd aeerna/b—d. t n bltrájoenen wioiao etaelstru lou/<eeVsaaWsu.brtnneioema k.ie usdoVaeoesnpsxlliu.to—chidém eayisiilarot. essrdoóisd i u,tinmaoateeroo cn-tell cmNsu aa>>t,ia a.of iaon iai nd> isPNumfeprl<qSaupkaaccq anoroiaer oa, eulbai n dy sesdadseea,d so re rje.nsrdala s qiaocuuoceqytbi/pdqeoa poe ooye vatuiit er ebafr iiln esr seace<otasis<reeepdg>mSVa ñt r rmnu eatrceilineSelrevoa-j ntibpaMdo omc(retirmopmdS>a l aa

eagl estamoncve ctágani de)iaeecoarldlge odi¡et(.víigiqd dr lresdcn r resudavslo iiiioe d,n bnyoer nPis oneedol sduaaesamlea veml aaunos ieoilmoi cs ni ho !d a o

s2 9g1oAotd 7e

...doblado por los años, se erguía para apostrofar la tiranía y alentar a la juventud para que mantuviese su actitud de protesta. —Sentados: Mañach, Portell Vilá, Varona, Marinello y Antiga. De pie: Penichet, Massaguer, Carlos Prío, Tallet, Torriente Brau, Aldereguía, Salazar, Valdés Rodríguez, Sabin, Roig de Leuchsenring, Raúl Roa y Elías Entralgo. 
Revista Bohemia, 10 de abril de 1949. Cortesía de José Carlos Guevara.

1 ,a>s./dsrepxtHep;71e<r"n 9,ti esa>8.di<a lfpns2 L1>1no >Tn-, nntz-i2ba2msbfc-sn& dep/.lv=&ssemp<sz 5As e .s9ñ=ceeai -a;:maoyni1 >l8",av9op "b n71Rap2 pbrao3 at"o1e.aetú<iootb1<

7
También en El Camagüey: